Jedna kancelaria, szerokie spojrzenie.
Prawo, podatki, rachunkowość.
Cyber Resilience Act (CRA): Przewodnik dla producentów i importerów
Kalkulator Ulgi B+R
Pomagamy firmom w zarządzaniu ryzykiem związanym z cenami transferowymi oraz spełnianiu obowiązków dokumentacyjnych. Nasze doradztwo w zakresie cen transferowych zapewnia wsparcie na każdym etapie realizacji transakcji wewnątrzgrupowych.
Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy ma nowe narzędzia do weryfikacji umów cywilnoprawnych i współpracy B2B. Kryteria stosunku pracy się nie zmieniły — zmienił się sposób ich egzekwowania. PIP może dziś skuteczniej badać rzeczywisty model współpracy, a w określonej procedurze także doprowadzić do formalnego stwierdzenia istnienia stosunku pracy.
Wspieramy pracodawców przed kontrolą, w jej trakcie i po jej zakończeniu. Audytujemy umowy oraz praktykę współpracy, identyfikujemy ryzyka i przygotowujemy działania naprawcze — w szczególności przy większej liczbie kontraktorów B2B i zleceniobiorców.
Nowelizacja nie zmieniła art. 22 Kodeksu pracy ani kryteriów pozwalających odróżnić stosunek pracy od współpracy cywilnoprawnej. Nadal liczy się rzeczywisty sposób wykonywania pracy — nie sama nazwa umowy. PIP otrzymała natomiast nowe narzędzia do kontroli i egzekwowania tych zasad, w tym możliwość wydania pisemnego polecenia, a po jego niewykonaniu — możliwość stwierdzenia istnienia stosunku pracy w drodze decyzji okręgowego inspektora pracy.
| Do 7 lipca 2026 r. | Od 8 lipca 2026 r. |
|---|---|
|
PIP mogła kwestionować nieprawidłowe stosowanie umów cywilnoprawnych, ale ustalenie stosunku pracy było w większym stopniu związane z drogą sądową. |
W określonej ustawowo procedurze możliwe jest wydanie decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy. |
|
Ocena B2B opierała się na art. 22 KP. |
Kryteria pozostają te same — większe są możliwości ich egzekwowania. |
|
Brak indywidualnej interpretacji dotyczącej kwalifikacji konkretnego modelu współpracy. |
Można wystąpić do Głównego Inspektora Pracy o indywidualną interpretację. |
|
Kontrola opierała się przede wszystkim na ustaleniach inspektora i dostępnej dokumentacji. |
PIP dysponuje szerszym dostępem do danych i współpracuje m.in. z ZUS i KAS przy analizie ryzyka. |
Opisz model współpracy lub trwającą kontrolę. Ocenimy, które obszary warto zweryfikować i jaki powinien być kolejny krok.
Sama dobrze przygotowana umowa B2B nie przesądza o bezpieczeństwie modelu. W kontroli znaczenie ma to, jak współpraca faktycznie działa. Ryzyko zwiększa się szczególnie wtedy, gdy w praktyce występuje kilka elementów typowych dla zatrudnienia pracowniczego, np.:
Nie oznacza to, że wystąpienie jednej z tych cech automatycznie zmienia B2B w etat. PIP sama wskazuje, że kwalifikacja wymaga analizy całokształtu okoliczności i faktycznego sposobu wykonywania pracy. Dlatego audyt nie powinien kończyć się na przeglądzie wzoru umowy
Przy większych strukturach problem często znajduje się poza samym dokumentem. Umowa może przewidywać dużą samodzielność, podczas gdy w praktyce manager:
Audyt obejmuje więc dokumenty + procesy + rzeczywistą praktykę zarządzania.
Zmiany nie pozostają wyłącznie na papierze.
Między 8 lipca a 13 sierpnia 2026 r. do PIP wpłynęło 690 skarg i wniosków dotyczących nieprawidłowego wyboru cywilnoprawnej formy zatrudnienia. Inspektorzy rozpoczęli ponad 100 kontroli w tym zakresie, a w pierwszych zakończonych sprawach wydali 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.
Ustawa przewiduje rozwiązanie przejściowe dla umów cywilnoprawnych zawartych przed wejściem reformy w życie.
Jeżeli podmiot dobrowolnie doprowadzi do zawarcia umowy o pracę w terminie 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie, może skorzystać z wyłączenia odpowiedzialności za konkretne wykroczenie polegające na zawarciu umowy cywilnoprawnej w warunkach, w których powinna zostać zawarta umowa o pracę.
To nie jest jednak generalna amnestia.
Przepis dotyczy odpowiedzialności określonej w art. 281 § 1 pkt 1 KP. Nie oznacza automatycznego wyłączenia wszystkich potencjalnych konsekwencji podatkowych, ubezpieczeniowych czy pracowniczych. Dlatego decyzja o zmianie modelu powinna być poprzedzona oceną całej sytuacji, a nie tylko obawą przed jednym rodzajem sankcji.
Interpretacja może być szczególnie przydatna przy modelach, które znajdują się na granicy pomiędzy niezależną współpracą a stosunkiem pracy — np. gdy firma chce wdrożyć nowy model B2B dla określonej grupy specjalistów.
Nie jest natomiast „certyfikatem bezpieczeństwa” oderwanym od praktyki.
Do 25 sierpnia 2026 r. GIP wydał dziewięć pierwszych interpretacji. W czterech przypadkach zaakceptował stanowisko przedsiębiorcy. PIP podkreśla przy tym, że korzystna interpretacja wiąże inspektorów tylko wtedy, gdy realny sposób wykonywania współpracy odpowiada warunkom przedstawionym we wniosku.
Aneta Olma jest radcą prawnym i specjalizuje się w prawie pracy. Wspiera pracodawców przy projektowaniu i porządkowaniu modeli zatrudnienia, przygotowaniu dokumentacji pracowniczej oraz ocenie ryzyk związanych ze współpracą z pracownikami i kontraktorami.
Doradza również przy zmianach warunków zatrudnienia, rozwiązywaniu umów oraz problemach pojawiających się na styku prawa pracy i bieżącego zarządzania zespołem.
Jej doświadczenie obejmuje także spory sądowe i negocjacje, dzięki czemu przy projektowaniu umów i modeli współpracy uwzględnia nie tylko ich formalną poprawność, ale również ryzyka, które mogą pojawić się już w trakcie trwania albo przy zakończeniu relacji.
Warto sprawdzić model, jeśli firma:
w XX Rankingu firm i doradców podatkowych Dziennik Gazeta Prawna.
w Rankingu firm doradztwa podatkowego Rzeczypospolitej.
Za wkład w rozwój gospodarczy, zaangażowanie w ideę społecznej odpowiedzialności biznesu oraz stworzenie silnej i rozpoznawalnej marki.
Wyróżnienie dla firm kierujących się wysokimi standardami w działalności biznesowej, gwarantujących najwyższą jakość obsługi.
Opisz rodzaj stosowanych umów, skalę współpracy B2B lub zakres trwającej kontroli. Na tej podstawie określimy, jakie obszary warto sprawdzić i jaki powinien być kolejny krok.
Najważniejsze odpowiedzi dotyczące tej usługi.
Tak. Jeżeli rzeczywiste warunki wykonywania pracy odpowiadają stosunkowi pracy z art. 22 § 1 KP, PIP może zastosować nowe środki przewidziane ustawą. Sama nazwa umowy, fakt wystawiania faktur ani prowadzenie działalności gospodarczej nie przesądzają o kwalifikacji współpracy.
Nie. Reforma nie zmieniła definicji stosunku pracy. Zmieniły się przede wszystkim kompetencje PIP i procedura egzekwowania istniejących przepisów.
Ustawa przewiduje procedurę, w której najpierw inspektor może wydać pisemne polecenie. Dopiero jego niewykonanie może otworzyć drogę do decyzji okręgowego inspektora pracy stwierdzającej istnienie stosunku pracy.
Nie. Przy ocenie znaczenie ma całokształt okoliczności i faktyczny sposób wykonywania pracy. Dlatego audyt powinien obejmować zarówno dokumentację, jak i praktykę współpracy oraz sposób zarządzania kontraktorami.
Nie. Inspektorzy PIP mogą przeprowadzać kontrole bez uprzedzenia. Sposób rozpoczęcia kontroli zależy od okoliczności i celu czynności.
Tak. Od 8 lipca 2026 r. możliwe jest wystąpienie do Głównego Inspektora Pracy o interpretację indywidualną dotyczącą tego, czy opisany stosunek prawny stanowi stosunek pracy. Interpretacja może dotyczyć istniejącego modelu albo zdarzenia przyszłego.
