Postępowania egzekucyjne i zabezpieczające

W sprawach egzekucyjnych czas ma kluczowe znaczenie. Dlatego w pierwszej kolejności analizujemy dokumenty otrzymane od organu, w tym decyzję o zabezpieczeniu, zarządzenie zabezpieczenia, tytuł wykonawczy, zawiadomienia o zajęciu, upomnienia, postanowienia oraz korespondencję z organem.

Weryfikujemy, czy organ działał na właściwej podstawie prawnej, czy zachował wymogi formalne i czy zastosowane środki są adekwatne do sytuacji podatnika.

Sprawdzamy, czy egzekucja administracyjna w ogóle mogła zostać wszczęta i prowadzona.

Analizujemy w szczególności:

• czy istnieje egzekwowalny obowiązek;
• czy zobowiązanie jest wymagalne;
• czy nie doszło do zapłaty, wygaśnięcia albo przedawnienia zobowiązania;
• czy prawidłowo wystawiono tytuł wykonawczy;
• czy podatnik otrzymał wymagane upomnienie;
• czy decyzja będąca podstawą egzekucji została prawidłowo doręczona;
• czy organ nie prowadzi egzekucji w szerszym zakresie niż wynika to z tytułu wykonawczego.

Jeżeli egzekucja została wszczęta wadliwie, przygotowujemy środki prawne zmierzające do jej ograniczenia, zawieszenia albo umorzenia.

Jednym z podstawowych instrumentów obrony zobowiązanego są zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązany wnosi je do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego.

Przygotowujemy zarzuty dotyczące m.in.:

• nieistnienia obowiązku;
• wygaśnięcia obowiązku;
• braku wymagalności;
• braku skutecznego doręczenia upomnienia;
• prowadzenia egzekucji mimo wykonania obowiązku.

W zarzutach kluczowe znaczenie ma precyzyjne wskazanie podstawy prawnej, zakresu żądania oraz dowodów potwierdzających stanowisko podatnika.

Jeżeli problem dotyczy konkretnego działania organu, np. zajęcia rachunku bankowego, wierzytelności, pojazdu albo innego składnika majątku, możliwe może być wniesienie skargi na czynność egzekucyjną.

Skarga na czynności egzekucyjne przysługuje zobowiązanemu na czynności organu egzekucyjnego. Jej podstawą może być m.in. dokonanie czynności z naruszeniem ustawy albo zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W praktyce analizujemy, czy organ:

• zajął właściwy składnik majątku;
• nie objął zajęciem środków lub praw wyłączonych spod egzekucji;
• nie zastosował środka nadmiernego w relacji do wysokości zobowiązania;
• nie doprowadził do nieproporcjonalnego paraliżu działalności przedsiębiorcy;
• nie prowadzi kilku środków egzekucyjnych jednocześnie w sposób nieuzasadniony potrzebą skutecznej egzekucji.

W sprawach zabezpieczających analizujemy, czy organ rzeczywiście wykazał przesłanki zabezpieczenia. Sam fakt prowadzenia kontroli lub postępowania podatkowego nie powinien automatycznie oznaczać, że podatnik nie wykona przyszłego zobowiązania.

Weryfikujemy w szczególności:

• czy organ wykazał realną, a nie hipotetyczną obawę niewykonania zobowiązania;
• czy prawidłowo ustalił przybliżoną kwotę zobowiązania;
• czy uwzględnił sytuację finansową podatnika;
• czy nie oparł zabezpieczenia na ogólnych twierdzeniach;
• czy zakres zabezpieczenia nie przekracza rzeczywistej potrzeby ochrony interesów fiskalnych.

Reprezentujemy klientów zarówno przed organami egzekucyjnymi i podatkowymi, jak i przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Prowadzimy sprawy dotyczące m.in.:

• decyzji o zabezpieczeniu;
• skarg na czynności egzekucyjne;
• zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej;
• skutków wadliwych doręczeń;
• zwrotu środków po uchyleniu zabezpieczenia lub zakończeniu egzekucji.

Tak, zajęcie rachunku bankowego jest jednym ze środków stosowanych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Nie oznacza to jednak, że każde zajęcie jest prawidłowe. Należy sprawdzić m.in. podstawę egzekucji, tytuł wykonawczy, doręczenia, zakres zajęcia oraz wpływ środka na działalność przedsiębiorcy.

W praktyce organy często kierują zajęcia do kilku banków jednocześnie. Taka sytuacja powinna jednak zostać oceniona pod kątem proporcjonalności i zasady stosowania najmniej uciążliwych środków. Jeżeli zajęcie wszystkich rachunków prowadzi do paraliżu działalności, warto przeanalizować możliwość zaskarżenia czynności.

Przede wszystkim należy szybko ustalić, czego dotyczy egzekucja lub zabezpieczenie, jaka jest kwota zobowiązania, na jakiej podstawie wystawiono tytuł wykonawczy lub zarządzenie zabezpieczenia i czy podatnik otrzymał wcześniej decyzję oraz upomnienie albo decyzję zabezpieczającą. Następnie trzeba ocenić jakie środki prawne przysługują podatnikowi w okolicznościach sprawy.

Tak. Decyzja o zabezpieczeniu może być kwestionowana, zwłaszcza jeżeli organ nie wykazał realnej obawy niewykonania zobowiązania albo zastosował zabezpieczenie w nadmiernym zakresie. W takich sprawach istotne jest pokazanie sytuacji finansowej podatnika, sposobu prowadzenia działalności oraz braku działań zmierzających do udaremnienia egzekucji.

Nie powinno. Sam fakt prowadzenia kontroli lub postępowania podatkowego nie oznacza automatycznie, że podatnik nie wykona przyszłego zobowiązania. Organ powinien wskazać konkretne okoliczności uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania.

Tak. Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Dotyczy to sytuacji, w których czynność została dokonana z naruszeniem ustawy albo zastosowany środek jest nadmiernie uciążliwy.

Co do zasady wykonanie obowiązku powinno prowadzić do zakończenia egzekucji w odpowiednim zakresie. Jeżeli mimo zapłaty organ nadal prowadzi czynności, należy niezwłocznie rozważyć złożenie odpowiednich wniosków lub środków zaskarżenia.

W wielu sprawach tak, ale wymaga to odrębnej analizy. Należy sprawdzić, jakie środki zostały pobrane, na jakiej podstawie czy istnieją podstawy do żądania zwrotu środków lub odsetek.