Prawo
Audyt
  • Zbadanie sprawozdania finansowego spółki
  • Audyt grupy kapitałowej i konsolidacja
  • Weryfikacja finansowa przed transakcją M&A
  • Przegląd sprawozdania dla inwestora lub banku
  • Audyt według standardów MSSF/MSR
  • Ocena systemu kontroli wewnętrznej
wyślij zapytanie
Spory i postępowania
Dla kogo jest dział sporów i postępowań?
  • Zarządów i właścicieli firm — gdy spór zagraża działalności lub gdy pojawia się ryzyko osobistej odpowiedzialności;
  • Działów prawnych i finansowych — szukających zewnętrznego pełnomocnika procesowego z pełnym zapleczem podatkowym i korporacyjnym;
  • Firm po transakcjach M&A — w sprawach gwarancji, earn-out i roszczeń post-transakcyjnych;
  • Klientów objętych kontrolą KAS — gdy postępowanie zmierza w kierunku odpowiedzialności karno-skarbowej.
ESG CSRD i ESRS ESG 4

Kontrola cen transferowych – obrona podczas kontroli podatkowej i celno-skarbowej

Wspieramy podatników od pierwszego wezwania, przez kontrolę podatkową lub celno-skarbową, aż po postępowanie podatkowe i dalszy spór z organem. Weryfikujemy dokumentację, analizę FAR, benchmarki, kalkulacje i materiał dowodowy. Przygotowujemy odpowiedzi na wezwania, kontrargumentację oraz obronę przed doszacowaniem.

Jak pomagamy podczas kontroli cen transferowych?

Pomagamy m.in. poprzez:

  • analizę zawiadomienia, upoważnienia lub wezwania i ustalenie właściwego trybu oraz terminów,
  • przegląd Local File, Master File i TPR przed ich przekazaniem organowi,
  • analizę FAR oraz spójności dokumentacji z rzeczywistym modelem działalności,
  • weryfikację benchmarku i kalkulacji ceny lub wynagrodzenia,
  • przygotowanie odpowiedzi na kolejne wezwania wraz z materiałem dowodowym,
  • przygotowanie osób uczestniczących w spotkaniach z kontrolującymi,
  • identyfikację tezy organu wynikającej z wezwań kierunkowych i potwierdzających,
  • przygotowanie kontrargumentacji prawnej i ekonomicznej,
  • weryfikację metodologii i wysokości potencjalnego doszacowania,
  • analizę skutków ewentualnej korekty,
  • przygotowanie zastrzeżeń do protokołu albo reakcji na wynik kontroli,
  • reprezentację w postępowaniu podatkowym oraz dalszym sporze.
Fuzje i przejęcia (M&A) (3)

Przykłady z praktyki [CASE STUDIES]

Spór o analizę porównawczą (przykład zanonimizowany)

W toku kontroli organ przygotował własną analizę porównawczą i na jej podstawie uznał, że spółka stosowała zbyt wysoki narzut w transakcji z podmiotem powiązanym.

Spółka nie zgodziła się z wynikiem. Kluczowym elementem obrony stała się szczegółowa weryfikacja metodologii wyszukiwania podmiotów porównywalnych zastosowanej przez organ.

Analiza wykazała, że przy wyszukiwaniu danych organ nie wykorzystał dostępnej w bazie funkcji uwzględniającej odmianę wyszukiwanych słów przez przypadki. W konsekwencji zastosowane kryteria prowadziły do identyfikacji węższej próby podmiotów niż próba uzyskana w analizie spółki.

Argumentacja koncentrowała się więc nie na samym wyniku benchmarku organu, lecz na sposobie jego przygotowania i kompletności procesu wyszukiwania.

Przykład pokazuje, że w sporze o benchmark znaczenie ma nie tylko końcowy przedział wyników, ale też techniczne ustawienia wyszukiwania, sposób zastosowania słów kluczowych i to, czy metodologia pozwalała zidentyfikować możliwie pełną i porównywalną próbę.

Usługi wewnątrzgrupowe (przykład hipotetyczny – scenariusz modelowy)

Polska spółka produkcyjna nabywała usługi IT i zarządcze od podmiotu powiązanego. Roczna wartość rozliczenia wynosiła 5,8 mln zł. Organ zakwestionował część bazy kosztowej, sposób alokacji kosztów oraz dowody wykonania świadczeń i wskazał potencjalne zwiększenie dochodu spółki o 3,2 mln zł.

Analiza materiału wykazała, że poszczególne faktury można powiązać z konkretnymi projektami, raportami i korespondencją. Odtworzono bazę kosztową i klucze alokacji, zweryfikowano analizę porównawczą oraz przygotowano argumentację dotyczącą korzyści osiąganych przez polską spółkę.

W modelowym scenariuszu po przedstawieniu dodatkowych dowodów organ zaakceptował większość kosztów usług, a zakres potencjalnego doszacowania zmniejszył się z 3,2 mln zł do 600 tys. zł. Kontrola trwała 9 miesięcy.

Przykład pokazuje praktyczny mechanizm obrony: przy usługach niematerialnych samo istnienie umowy i faktury bywa niewystarczające. Trzeba wykazać co zostało wykonane, przez kogo, na rzecz którego podmiotu, z jaką korzyścią i w jaki sposób ustalono wynagrodzenie.

Jak przygotować się do kontroli cen transferowych?

deklaracja CIT-8 za 2024

Dlaczego ceny transferowe są przedmiotem kontroli?

Zgodnie z art. 11c ustawy o CIT podmioty powiązane powinny ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Jeżeli wskutek powiązań warunki odbiegają od rynkowych i prowadzą do wykazania niższego dochodu lub wyższej straty, organ może określić dochód lub stratę bez uwzględnienia warunków wynikających z powiązań.

Kontrola może więc wyjść daleko poza formalną ocenę Local File. KAS może zestawić dokumentację z TPR, księgami, umowami, przepływami finansowymi i rzeczywistym sposobem prowadzenia działalności.

W praktyce przedmiotem analizy bywają: zgodność Local File z rzeczywistym przebiegiem transakcji, dane wykazane w TPR, sposób kalkulacji ceny, analiza porównawcza, rzeczywisty podział funkcji i ryzyk, dowody wykonania usług oraz warunki finansowania wewnątrzgrupowego.

Dokumentacja powinna przedstawiać jeden spójny model ekonomiczny: zgodny z umowami, księgami, TPR i rzeczywistym zachowaniem stron.

Kontrola podatkowa czy celno-skarbowa – czym się różnią?

# Kontrola podatkowa Kontrola celno-skarbowa Postępowanie podatkowe

Wszczęcie

Co do zasady po zawiadomieniu, przez doręczenie upoważnienia i okazanie legitymacji — art. 282b i 284 OP

Co do zasady po zawiadomieniu, przez doręczenie upoważnienia i okazanie legitymacji — art. 282b i 284 OP

Na żądanie lub z urzędu — art. 165 OP, albo po przekształceniu kontroli celno-skarbowej

Uprzednie zawiadomienie

Co do zasady tak; wyjątki w art. 282c OP

Brak generalnego obowiązku

Nie stosuje się

Korekta po wszczęciu

Co do zasady zawieszona w kontrolowanym zakresie — art. 81b OP

14 dni od doręczenia upoważnienia na deklarację lub korektę — art. 62 ust. 4 ustawy o KAS

Co do zasady zawieszona w zakresie postępowania — art. 81b OP

Czas trwania

Dla przedsiębiorców co do zasady 6 dni roboczych (mikro), 18 (mały), 24 (średni), 48 (pozostali) w roku kalendarzowym — art. 55 Prawa przedsiębiorców, z ustawowymi wyjątkami

Bez zbędnej zwłoki, nie później niż 3 miesiące; w razie niezakończenia organ wskazuje nowy termin — art. 63 ustawy o KAS

Co do zasady 1 miesiąc, w sprawie szczególnie skomplikowanej 2 miesiące — art. 139 OP, z okresami niewliczanymi

Dokument końcowy

Protokół kontroli — art. 290–291 OP

Wynik kontroli — art. 82 ustawy o KAS

Decyzja — art. 207 OP

Najważniejsza reakcja

14 dni na zastrzeżenia lub wyjaśnienia do protokołu

14 dni po wyniku na deklarację lub korektę, jeśli podatnik zgadza się z nieprawidłowościami

Co do zasady 14 dni na odwołanie

Co dalej przy sporze

Wszczęcie postępowania podatkowego przy przesłankach z art. 165b OP

Przekształcenie w postępowanie przy przesłankach z art. 83 ustawy o KAS

Odwołanie, następnie skarga do sądu administracyjnego

10 faz kontroli cen transferowych – od wezwania do rozstrzygnięcia

Wezwanie do dokumentacji

Organ żąda Local File lub innych materiałów dotyczących transakcji. Jak reagujemy: sprawdzamy podstawę i termin wezwania, porównujemy dokumentację z TPR, umowami, księgami i rzeczywistym rozliczeniem. Jeżeli wezwanie dotyczy przedłożenia wymaganej Local File lub Master File, art. 11s ust. 1 ustawy o CIT przewiduje 14 dni od doręczenia żądania.

Analiza dokumentacji

Organ bada opis transakcji, metodę, kalkulację wynagrodzenia i analizę FAR. Jak reagujemy: tworzymy mapę dowodową — do każdego istotnego twierdzenia z dokumentacji przypisujemy umowy, księgowania, raporty, korespondencję i dowody faktycznego przebiegu transakcji.

Weryfikacja analizy porównawczej

Organ może zakwestionować dobór podmiotów porównywalnych, kryteria selekcji, wskaźnik finansowy, przedział rynkowy albo korekty porównywalności. Jak reagujemy: odtwarzamy benchmark krok po kroku. Jeżeli organ przyjmuje własną próbę lub metodę, badamy, czy zastosowane dane są rzeczywiście porównywalne.

Rozmowa otwierająca

Organ konfrontuje dokumentację z rzeczywistym modelem działalności. Jak reagujemy: przygotowujemy osoby mające wiedzę operacyjną o transakcji, porządkujemy przebieg procesów, kompetencje i miejsce podejmowania kluczowych decyzji.

Wezwanie ogólne

Organ rozszerza materiał o kolejne dokumenty i wyjaśnienia. Jak reagujemy: sprawdzamy spójność kolejnych odpowiedzi z materiałem przekazanym wcześniej. Dokument wymagający kontekstu ekonomicznego nie powinien trafiać do organu bez wyjaśnienia jego znaczenia dla transakcji.

Wezwanie kierunkowe

Pytania koncentrują się na konkretnym problemie: wysokości marży, wykonaniu usług, zdolności kredytowej, podziale ryzyk lub restrukturyzacji. Jak reagujemy: identyfikujemy hipotezę organu i przygotowujemy kontrargumentację, zanim założenie utrwali się w ustaleniach kontroli.

Potencjalne ustalenia

Organ sygnalizuje elementy transakcji, które zamierza zakwestionować. Jak reagujemy: oddzielamy kwestie bezsporne od spornych, uzupełniamy dowody i wyliczamy możliwe skutki doszacowania.

Wezwanie potwierdzające

Pytania mają potwierdzić przyjętą wcześniej hipotezę. Jak reagujemy: analizujemy nie tylko pytanie, ale i założenie, na którym je oparto. Jeżeli założenie jest nieprawidłowe, odpowiadamy również na tę część stanowiska organu.

Rozmowa konkludująca

Kierunek potencjalnego rozstrzygnięcia jest już widoczny. Jak reagujemy: przygotowujemy pełną linię obrony — stan faktyczny, FAR, metodę TP, analizę porównawczą, dane finansowe i przepisy. Weryfikujemy też sposób obliczenia potencjalnego doszacowania.

Protokół albo wynik kontroli

Podatnik musi zdecydować, czy zaakceptować ustalenia, skorzystać z korekty w dopuszczalnym trybie, czy kontynuować spór. Jak reagujemy: analizujemy skutki podatkowe i procesowe każdej opcji, przygotowujemy zastrzeżenia, korektę albo dalszą obronę przed doszacowaniem.

Protokół, wynik kontroli i 14 dni na reakcję – czego dotyczą terminy?

Sankcje za nieprawidłowości w cenach transferowych

Jeżeli organ zakwestionuje rynkowość warunków transakcji, może określić dochód lub stratę zgodnie z art. 11c ustawy o CIT. Skutkiem może być zaległość podatkowa wraz z odsetkami. W przypadku wydania decyzji z zastosowaniem przepisów o zasadzie ceny rynkowej organ co do zasady ustala również dodatkowe zobowiązanie podatkowe na zasadach z art. 58a–58e OP.

W podatkach dochodowych podstawowa stawka wynosi 10% sumy nienależnie wykazanej lub zawyżonej straty oraz niewykazanego dochodu, w zakresie wynikającym z decyzji. Stawka może zostać podwojona m.in. dla nadwyżki podstawy ponad 15 mln zł oraz — w odpowiednim zakresie — gdy podatnik nie przedłoży wymaganej dokumentacji cen transferowych. Przy łącznym wystąpieniu obu przesłanek stawka podstawowa może zostać potrojona do 30%. Stawki 20% i 30% nie oznaczają automatycznie sankcji od całego doszacowanego dochodu. Zakres podwyższonej stawki zależy od konkretnej przesłanki z art. 58c OP. Jeżeli dokumentacja jest niekompletna, podwyższenia związanego z jej nieprzedłożeniem nie stosuje się, o ile podatnik uzupełni ją w pełnym zakresie w terminie wskazanym przez organ, nie dłuższym niż 14 dni.

ESG CSRD i ESRS ESG 7

Niesporządzenie Local File lub niedołączenie wymaganej Master File

  • Podstawa: art. 56c § 1 KKS
  • Kara grzywny:do 720 stawek dziennych

Sporządzenie dokumentacji niezgodnie ze stanem rzeczywistym

  • Podstawa:  art. 56c § 2 KKS
  • Kara grzywny: do 720 stawek dziennych

Sporządzenie dokumentacji po terminie

  • Podstawa:  art. 56c § 3 KKS
  • Kara grzywny: do 240 stawek dziennych

Niezłożenie TPR albo podanie w nim danych niezgodnych z dokumentacją lub stanem rzeczywistym

  • Podstawa: art. 80e § 1 KKS
  • Kara grzywny: do 720 stawek dziennych

Złożenie TPR po terminie

  • Podstawa: art. 80e § 2 KKS
  • Kara grzywny: do 240 stawek dziennych
ESG CSRD i ESRS ESG 8

Analiza FAR – czy dokumentacja odpowiada temu, co dzieje się w spółce?

Analiza FAR obejmuje funkcje, aktywa i ryzyka stron transakcji. W kontroli pozwala ustalić, kto rzeczywiście tworzy wartość, podejmuje decyzje i powinien otrzymywać określony poziom wynagrodzenia.

Organ może badać, kto faktycznie negocjuje kontrakty, pozyskuje klientów, zarządza zapasami, finansowaniem lub wartościami niematerialnymi, jakie aktywa wykorzystują strony oraz kto kontroluje ryzyko i ponosi jego ekonomiczne skutki.

Największy problem powstaje wtedy, gdy poszczególne źródła przedstawiają inny model. Przykładowo:

  • Local File opisuje spółkę jako prostego dystrybutora, ale lokalny zarząd samodzielnie rozwija rynek i podejmuje istotne decyzje,
  • umowa przypisuje ryzyko spółce zagranicznej, ale ekonomiczne skutki ryzyka ponosi podmiot polski,
  • benchmark dotyczy podmiotów o ograniczonych funkcjach, podczas gdy polska spółka prowadzi istotne działania marketingowe i sprzedażowe,
  • dokumentacja opisuje szeroki zakres usług, ale brakuje materiałów wskazujących, kto i kiedy rzeczywiście je wykonał.

Dlatego przy przygotowaniu do kontroli sprawdzamy jeden ciąg: Local File → TPR → umowa → księgi → kalkulacja → analiza porównawcza → rzeczywiste funkcje, aktywa i ryzyka.

Transakcje podwyższonego ryzyka – co sprawdzają organy?

Wsparcie kierujemy do podatników, którzy:

- otrzymali zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej i chcą wykorzystać czas przed jej rozpoczęciem,
- otrzymali upoważnienie do kontroli celno-skarbowej i muszą ocenić możliwość skorzystania z pierwszego 14-dniowego okna na deklarację lub korektę,
- otrzymali żądanie przedłożenia Local File albo inne wezwanie dotyczące transakcji z podmiotem powiązanym,
- są w trakcie kontroli i chcą zweryfikować kierunek pytań organu,
- otrzymali protokół kontroli albo wynik kontroli,
- bronią się przed doszacowaniem w postępowaniu podatkowym,

porozmawiajmy

Dlaczego my?

TOP # xx ranking firm i doradców podatkowych rozstrzygnięty - staniek&partners

Top 10 pod względem przychodów

w XX Rankingu firm i doradców podatkowych Dziennik Gazeta Prawna.

Rzeczpospolita - ranking kancelarii - Staniek&Partners

Top 3 Kancelaria na Dolnym Śląsku

w Rankingu firm doradztwa podatkowego Rzeczypospolitej.

Champion biznesu - Staniek&Partners

Champion Biznesu

Za wkład w rozwój gospodarczy, zaangażowanie w ideę społecznej odpowiedzialności biznesu oraz stworzenie silnej i rozpoznawalnej marki.

Ambasador Polskiej Gospodarki - - Staniek&Partners

Ambasador Polskiej Gospodarki

Wyróżnienie dla firm kierujących się wysokimi standardami w działalności biznesowej, gwarantujących najwyższą jakość obsługi.

Te firmy nam zaufały

Logotyp firmy MDH Sp. z.o.o.
Logotyp firmy Alpha Interior Sp. z o.o.
Logotyp firmy Steripack Medical Poland Sp. z o.o.
Logotyp firmy Interzero S.A.
Logotyp firmy SSC Górskie-Resorty.pl Sp. z o.o. Sp.k.
Logotyp firmy Sokołów S.A
Logotyp firmy Deichmann SE
Logotyp firmy Makita Sp. z.o.o.
Logotyp firmy ASTIR Sp. z o.o.
Logotyp firmy PCO S.A
Logotyp firmy GOVECS Group
Logotyp firmy AutoStore
Logotyp firmy Sądecki Bartnik Sp. z.o.o.
Logotyp firmy Chomar Sp. z.o.o.
Logotyp firmy Aalberts hydronic flow control sp. z o.o.
Logotyp firmy Klepsydra S.A
Kontakt

Masz pytania? Porozmawiajmy!

Wypełnij formularz kontaktowy, a nasz doradca skontaktuje się z Tobą tak szybko, jak to możliwe.

Kancelaria Staniek&Partners Spółka Komandytowo-Akcyjna

    FAQ – najczęściej zadawane pytania o kontrolę cen transferowych

    Najważniejsze odpowiedzi dotyczące tej usługi.

    Czy kontrola cen transferowych może zacząć się bez zapowiedzi?

    Tak, ale zależy to od trybu. Kontrola podatkowa jest co do zasady poprzedzona zawiadomieniem — art. 282b OP przewiduje wszczęcie zasadniczo między 7. a 30. dniem od jego doręczenia. Art. 282c OP zawiera jednak wyjątki, w których organ nie musi wcześniej zawiadamiać.

    Przy kontroli celno-skarbowej analogiczna zasada nie obowiązuje. Zgodnie z art. 62 ustawy o KAS kontrola rozpoczyna się co do zasady wraz z doręczeniem upoważnienia, a w sytuacji wymagającej niezwłocznego działania — po okazaniu legitymacji służbowej.

    Praktyczne znaczenie: przy kontroli podatkowej okres między zawiadomieniem a wszczęciem można wykorzystać na sprawdzenie Local File, TPR, benchmarku i możliwości korekty. Przy kontroli celno-skarbowej czas na taką analizę bywa znacznie krótszy.

    Ile czasu mam na odpowiedź na wezwanie organu?

    Jeżeli organ żąda przedłożenia wymaganej lokalnej lub grupowej dokumentacji cen transferowych, termin wynosi 14 dni od doręczenia żądania — wynika to wprost z art. 11s ust. 1 ustawy o CIT.

    Inaczej wygląda sytuacja, gdy organ żąda dodatkowych dokumentów, wyjaśnień, zestawień księgowych lub innych dowodów. Wtedy trzeba sprawdzić podstawę prawną konkretnego wezwania i termin wskazany przez organ. Przykładowo art. 189 § 1–2 OP pozwala organowi wyznaczyć w postępowaniu termin na przedstawienie dowodu, nie krótszy niż 3 dni.

    Po otrzymaniu wezwania nie należy więc automatycznie zakładać, że każde żądanie ma termin 14 dni. Czternaście dni to ustawowy termin na przedłożenie obowiązkowej dokumentacji TP na żądanie organu.

    Co grozi za nierynkowe ceny transferowe wykryte w kontroli?

    Pierwszym skutkiem może być doszacowanie dochodu albo zmniejszenie straty zgodnie z art. 11c ustawy o CIT. Jeżeli prowadzi to do zwiększenia należnego podatku, powstaje zaległość podatkowa wraz z odsetkami.

    Drugim skutkiem jest dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Podstawowa stawka z art. 58b OP wynosi 10%, a w przypadkach z art. 58c OP może zostać podwyższona. Stawki 20% i 30% nie mają automatycznie zastosowania do całego doszacowania.

    Trzeci obszar to odpowiedzialność karnoskarbowa osób fizycznych za określone naruszenia obowiązków dokumentacyjnych, np. niesporządzenie Local File lub sporządzenie dokumentacji niezgodnie ze stanem rzeczywistym.

    Skutki konkretnej kontroli trzeba więc oceniać na trzech poziomach: podatek i odsetki, dodatkowe zobowiązanie oraz potencjalna odpowiedzialność KKS.

    Czy mogę skorygować deklarację w trakcie kontroli?

    W kontroli podatkowej co do zasady nie; w kontroli celno-skarbowej obowiązują szczególne 14-dniowe okna.

    Po wszczęciu kontroli podatkowej art. 81b § 1 pkt 1 OP zawiesza prawo do korekty deklaracji w zakresie objętym kontrolą. Korekta złożona w czasie zawieszenia zasadniczo nie wywołuje skutków prawnych. Po zakończeniu kontroli prawo do korekty co do zasady wraca.

    W kontroli celno-skarbowej podatnik może złożyć deklarację lub korektę w terminie 14 dni od doręczenia upoważnienia — art. 62 ust. 4 ustawy o KAS. Jeżeli kontrola kończy się wynikiem wskazującym nieprawidłowości, art. 82 ust. 3 przewiduje kolejne 14 dni od doręczenia wyniku dla podatnika, który zgadza się w całości albo części ze stwierdzonymi nieprawidłowościami.

    Przed korektą trzeba więc ustalić, jaki tryb kontroli został wszczęty i na jakim etapie znajduje się sprawa.

    Czym różni się protokół kontroli od wyniku kontroli?

    Protokół kontroli kończy kontrolę podatkową. Wynik kontroli kończy co do zasady kontrolę celno-skarbową dotyczącą prawa podatkowego.

    Po protokole podatnik, który nie zgadza się z ustaleniami, ma 14 dni na przedstawienie zastrzeżeń lub wyjaśnień oraz wniosków dowodowych. Nie jest to termin na korektę deklaracji.

    Po wyniku kontroli celno-skarbowej podatnik ma natomiast 14 dni na złożenie deklaracji lub korekty, jeżeli zgadza się w całości albo części ze stwierdzonymi nieprawidłowościami.

    Ani protokół, ani wynik kontroli nie są decyzją określającą zobowiązanie podatkowe. Jeżeli spór pozostaje nierozwiązany, sprawa może przejść do postępowania podatkowego, w którym organ wydaje decyzję.