Wycena przy rozstaniach wspólników, rozwodach i dziedziczeniu – jak uniknąć konfliktów i strat

Wycena przedsiębiorstwa to nie tylko temat zarezerwowany dla dużych transakcji czy inwestycji. Często staje się kluczowym elementem w sytuacjach bardzo osobistych – gdy wspólnicy się rozchodzą, gdy dochodzi do rozwodu, sukcesji czy dziedziczenia firmy. W takich momentach, gdy emocje spotykają się z majątkiem, potrzebna jest rzetelna analiza wartości biznesu.

Dzięki dobrze przeprowadzonej wycenie można uniknąć sporów, uprościć negocjacje i zadbać o sprawiedliwy podział. W tym artykule pokazujemy, jak wycena pomaga w trudnych momentach – zarówno w biznesie, jak i życiu prywatnym – oraz jak zrobić to profesjonalnie i z głową.

Wycena rozwiązuje spór o wartość spółki

Naturalnym jest, że strona sprzedająca udziały będzie chciała uzyskać jak największą wartość, a osoba kupująca będzie chciała nabyć je jak najtaniej. W tej konfliktowej sytuacji istnieje jednak narzędzie dostosowane do tego, aby salomonowym wyrokiem, tzn. jak najbardziej bezstronnym oaz obiektywnym, rozwiązać sprawę w możliwie najbardziej pokojowy sposób. Tym narzędziem jest prawidłowo przeprowadzona wycena przedsiębiorstwa.

Wycena pozwala określić cenę należną za udziały w odniesieniu do rzeczywistej wartości przedsiębiorstwa. Tym samym bierze pod uwagę cechy takie jak aktywa i pasywa, zobowiązania, perspektywy biznesowe, kondycję branży czy wzrost lub spadek rentowności na przestrzeni ostatnich lat. Oczywiście poszczególne metody wyceny różnią się od siebie i są dostosowane do innych sytuacji.

Metody majątkowe uwzględniają przede wszystkim stan „tu i teraz”, dochodowe zdolność do generowania zysków, a porównawcze opierają się na odniesieniu ceny do kwot płaconych w przypadku porównywalnych przedsiębiorstw. Zależnie od konkretnej sytuacji, trzeba dobrać odpowiednią pod kątem sytuacji dzielonej spółki.

Poprzez przeprowadzenie wyceny można uniknąć sporu związanego z określaniem należności dla drugiej strony – kiedy obie strony zgodnie zlecają wycenę, to mają pewność, że uzyskały obiektywną informację. Trzeba też jednak pamiętać, że wycena często towarzyszy sytuacjom konfliktowym – kiedy jedna ze stron proponuje zdecydowanie nierynkową cenę, to druga powinna wręcz sięgnąć po wycenę, aby bronić swojego interesu i udowodnić za pomocą takiej analizy, jaka kwota powinna być należna.

Podział lub sprzedaż biznesu

Czasem też udziałowcy nie chcą już wprawdzie kontynuować wspólnej działalności, ale może to wynikać nie tyle z konfliktu, co na przykład z chęci spieniężenia biznesu i odpoczęcia od całej presji związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej lub przejściu na emeryturę. W tej sytuacji mogą podjąć decyzję  o sprzedaży całej działalności. Także wtedy wycena odpowie im na pytanie, jaka cena obiektywnie odpowiada wartości przedsiębiorstwa.

Bardziej pokojowym rozstaniom, w których strony decydują się na to, aby część działalności przedsiębiorstwa przejął na siebie występujący z niego udziałowiec, wycena również może zdecydowanie pomóc. Wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) – chociażby zakładu – odpowiada bowiem na pytanie, ile występujący udziałowiec powinien za nią zapłacić.

Pomagamy nie tylko przy łączeniu biznesów, ale też wtedy, gdy trzeba się rozstać – czy to z partnerem biznesowym, czy z całą firmą. W takich sytuacjach wspieramy Was kompleksowo: od wyceny udziałów lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, po analizę skutków prawnych, podatkowych i ekonomicznych.

Wycena przedsiębiorstw w sytuacjach prywatnych – rozwód, sukcesja, dziedziczenie

Wycena przedsiębiorstw to narzędzie, które ma zastosowanie nie tylko w przypadku planów związanych ze sprzedażą przedsiębiorstwa, jego podziałem, likwidacją czy chęcią oceny jego rzeczywistej kondycji finansowej. Oczywiście są to przykłady stosunkowo powszechne i zarazem najczęstsze, ale wyceny regularnie mają zastosowanie również w sytuacjach o podłożu rodzinno – prywatnym.

Koniec małżeństwa

Wyceny są bowiem stosowane w przypadkach podziału majątku małżonków czy sukcesji. Wskazać należy w pierwszej kolejności na sytuacje związane z rozwodami. Ustroje majątkowe mogą przybierać między małżonkami różne postacie, ale często jest tak, że są oni wspólnymi udziałowcami w gospodarczych przedsięwzięciach lub jednemu z małżonków ze względu na ustające stosunki prawne należy się część wspólnego majątku.

Wycena przedsiębiorstwa pozwala w takiej sytuacji ustalić należność związaną z opuszczeniem spółki czy dotychczasowym wkładem do niej. Poprzez prawidłową wycenę przedsiębiorstwa oraz wkładu małżonka w budowanie jego wartości, można prawidłowo ustalić wysokość spłat czy alimentów. Wycenienie wartości przedsięwzięcia stanowi więc mocny argument w przypadku postępowania rozwodowego i jest zarazem kluczowym elementem w sprawiedliwym podziale majątku.

Sukcesja i dziedziczenie

Również wycena zyskuje na znaczeniu przy odziedziczeniu udziałów w spółce lub przedsiębiorstwie rodzinnym. Osoba, która je uzyskała tą drogą niekoniecznie może chcieć być zaangażowana w jej działalność czy z nią powiązana. Stąd może ona chociażby odsprzedać swoje udziały pozostałym osobom, na które przypadają pozostałe udziały.

Nikt jednak nie chce niekorzystnie wyjść na sprzedaży udziałów, a ich wartość wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego wiele lat temu niekoniecznie pokrywa się z tym, jaką mają one rzeczywiście wartość w dobrze prosperującym przedsiębiorstwie. W związku z tym dobrze jest przeprowadzić wycenę przedsiębiorstwa, aby w ten sposób proporcjonalnie wycenić udziały i przystąpić do ich sprzedaży, a przynajmniej negocjacji, z solidnymi argumentami przemawiającymi za uzyskaniem korzystnej ceny.

Trzeba też wziąć pod uwagę wartość przedsiębiorstwa przy planowaniu jego sukcesji. To właśnie za pomocą wyceny można przeprowadzić sukcesję bez poczucia, że pozostały pewne niedopatrzenia związane z oszacowaniem przypadających na członków rodziny elementów.

Podsumowanie

Ten krótki przegląd nie wyczerpuje oczywiście możliwych sytuacji, kiedy wycena przedsiębiorstwa powinna poprzedzić podział majątku lub ocenić przypadającą w nim część. Wskazuje jednak na najbardziej typowe sytuacje, kiedy częstym błędem osób zainteresowanych uzyskaniem korzyści majątkowej jest niezweryfikowanie rzeczywistej wartości przedsiębiorstwa a tym samym uzyskanie nierynkowego wynagrodzenia.

Ten błąd skutkuje niejednokrotnie otrzymaniem kwoty nieproporcjonalnej do takiej, która odpowiadałaby faktycznemu stanowi przedsiębiorstwa oraz jego potencjałowi do generowania zysków. Nie warto go popełniać.

Pomagamy w określeniu wartości przedsiębiorstwa w sytuacjach, które wymagają precyzyjnej i obiektywnej wyceny – niezależnie od tego, czy chodzi o rozwód, sukcesję, dziedziczenie czy wyjście wspólnika. Jesteśmy z Wami od momentu ustalania wartości, aż po przygotowanie argumentów i objaśnień potrzebnych na dalszych etapach postępowania.

Zobacz też inne artykuły o wycenie:

Chcesz poszerzyć wiedzę na temat wycen? Zobacz inne materiały, które przygotowaliśmy:

• Wycena przy rozwodzie, sukcesji i wyjściu wspólnika – jak uniknąć konfliktów i strat
• Wycena know-how i start-upów – jak mądrze zarządzać wiedzą i inwestycjami
• Wycena przedsiębiorstw – zastosowania i dobór odpowiedniej metody
• Wycena przedsiębiorstwa jako klucz do lepszego zarządzania
• Kiedy warto sięgnąć po pomoc ekspertów przy wycenie przedsiębiorstwa?
• Wykraczając poza analizy porównawcze – zaawansowane podejście do metod wyceny w obszarze cen transferowych

TAGI: wycena przedsiębiorstwa, wycena udziałów, rozwód a firma, sukcesja w firmie, dziedziczenie biznesu, podział majątku, rozstanie wspólników, wyjście wspólnika, ZCP, wycena spółki, wycena na potrzeby rozwodu, kancelaria prawna wycena, wycena konflikt wspólników, wycena przy dziedziczeniu, Staniek&Partners