Transakcje finansowe między podmiotami powiązanymi wymagają szczególnej ostrożności w ustalaniu warunków rynkowych. Aby ułatwić ten proces, polskie przepisy podatkowe przewidują uproszczenie znane jako safe harbour, które został wprowadzony w celu symplifkacji weryfikacji rynkowego charakteru oprocentowania pożyczek między podmiotami powiązanymi. Niedawna interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o sygnaturze 0115-KDIT1.4011.322.2024.2.MR, rzuca światło na warunki, jakie muszą być spełnione, aby skorzystać z tego ułatwienia.
Transakcje finansowe są najczęściej raportowanymi transakcjami w ramach informacji o cenach transferowych TPR, które od 2022 składane są do właściwych naczelników urzędów skarbowych. Jak wynika z dostępnych statystyk z lat 2020-2021, gdzie zgłoszono 17,508 TPR-C w 2020 roku i 19,039 w 2021 roku największą część dokumentowanych transakcji stanowiły transakcje finansowe. Są one problematyczne zarówno na etapie ustalania ich wartości, jak i w kontekście raportowania oraz przygotowania dla nich analiz benchmarkingowych.
Dane te pokazują, że transakcje finansowe, usługi oraz transakcje związane z dystrybucją i produkcją są najczęściej wybierane do kontroli podatkowej ze względu na ich częstotliwość występowania.
Safe harbour w praktyce
Safe harbour zwalnia organy podatkowe z obowiązku weryfikowania oprocentowania pożyczki między podmiotami powiązanymi, jeśli spełnia ono określone kryteria. Oprocentowanie ustalone zgodnie z parametrami ogłaszanymi przez Ministra Finansów traktowane jest jako rynkowe, bez potrzeby przeprowadzania szczegółowej analizy. To znaczące uproszczenie dla podmiotów dokonujących transakcji finansowych w ramach grup kapitałowych.
Warunki korzystania z safe harbour
Aby skorzystać z safe harbour, pożyczka musi spełniać kilka kluczowych warunków:
- Oprocentowanie o charakterze zmiennym, ustalone na dzień zawarcia umowy na podstawie stawki bazowej i marży wskazanych w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2022 roku w sprawie ogłoszenia rodzaju bazowej stopy procentowej i marży dla potrzeb cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych.
- Brak innych opłat poza odsetkami.
- Okres pożyczki nie dłuższy niż 5 lat.
- Łączna wartość pożyczek nieprzekraczająca 20 mln zł.
- Pożyczkodawca nie jest podmiotem z raju podatkowego.
Wytyczne z indywidualnej interpretacji
W omawianej interpretacji wnioskodawca chciał zastosować safe harbour dla pożyczki oprocentowanej stawką stałą. Organ podatkowy stanowczo sprzeciwił się takiemu rozwiązaniu. Wynika to z wymogu stosowania oprocentowania zmiennego, które będzie aktualizowane zgodnie z bieżącymi warunkami rynkowymi, dzięki czemu oprocentowanie pożyczki nie odbiegnie znacząco od poziomu rynkowego w trakcie jej trwania. Oprocentowanie stałe nie spełnia tego kryterium i wyklucza zastosowanie safe harbour.
Podstawa prawna
Artykuł 23s ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (analogicznie art. 11g ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) określa warunki stosowania uproszczenia safe harbour. Kluczowy jest ustęp 1 punkt 1, który mówi o ustalaniu oprocentowania w oparciu o rodzaj bazowej stopy procentowej i marżę.
Uzasadnienie stanowiska organu
Dyrektor KIS argumentuje, że przepis nakazuje „ustalanie” (kalkulowanie) oprocentowania, a nie jedynie jego „odpowiadanie” stopie bazowej i marży. To sformułowanie wskazuje na konieczność stosowania oprocentowania zmiennego.
Konsekwencje dla przedsiębiorców
Przedsiębiorcy planujący udzielenie pożyczek z oprocentowaniem stałym nie będą mogli skorzystać z uproszczenia safe harbour. Oznacza to konieczność przygotowania pełnej dokumentacji cen transferowych i potencjalnie większe ryzyko kwestionowania warunków transakcji przez organy podatkowe.
Perspektywy zmian
Choć Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę zmiany przepisów w tym zakresie, na chwilę obecną nie są planowane zmiany uwzględniające pożyczki o stałym oprocentowaniu w mechanizmie safe harbour.
Nasza kancelaria oferuje kompleksowe wsparcie w zakresie raportowania cen transferowych . Pomagamy w identyfikacji transakcji podlegających raportowaniu, gromadzeniu danych oraz przygotowywaniu pełnej dokumentacji zgodnej z aktualnymi obowiązkami. Nasz zespół ekspertów zadba o to, aby informacja o cenach transferowych TPR była zgodna z prawem.
Podsumowanie
Mechanizm safe harbour jest korzystnym uproszczeniem dla podmiotów powiązanych udzielających sobie wzajemnie pożyczek. Jednak jego zastosowanie wymaga spełnienia ścisłych warunków określonych w przepisach, w szczególności wymogu zawierania umów z oprocentowaniem zmiennym. Podmioty planujące tego typu transakcje muszą wnikliwie przeanalizować, czy spełniają wszystkie przesłanki przewidziane do skorzystania z safe harbour. W przeciwnym razie narażają się na weryfikację rynkowości oprocentowania przez organy podatkowe.
Interpretacja indywidualna, o której mowa powyżej stanowi ważne ostrzeżenie dla przedsiębiorców planujących transakcje finansowe między podmiotami powiązanymi. Korzystanie z uproszczenia safe harbour wymaga dokładnej analizy warunków pożyczki, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju oprocentowania. W przypadku pożyczek o stałym oprocentowaniu, konieczne będzie przygotowanie pełnej dokumentacji cen transferowych oraz wykazanie rynkowości warunków transakcji.
