Poznaj nasze usługi z zakresu
CIT EstońskiZ naszych obserwacji wynika, że organy podatkowe z coraz większą uwagą przyglądają się transakcjom podatników CIT estońskiego realizowanym z podmiotami powiązanymi. Zbiega się to w czasie z rosnącym deficytem budżetowym, który sprawia, że fiskus z coraz większą starannością ogranicza zjawisko instrumentalnej optymalizacji podatkowej.
Jak zatem powinna być ukształtowana współpraca z podmiotami powiązanymi, aby nie generowała podatku z tytułu ukrytego zysku? Pochylamy się nad tym w niniejszym artykule.
Estoński CIT a podmioty powiązane
Na wstępie zauważmy, że zgodnie z ogólnymi przepisami o CIT estońskim, aby stwierdzić, że jeden z podmiotów wywiera na drugi znaczący wpływ, wystarczy posiadanie przez ten podmiot co najmniej 5% udziałów w kapitale lub praw głosu w organach lub udziałów / praw do udziału w zyskach, stratach lub majątku innego podmiotu. Przypominamy natomiast, że na zasadach ogólnych próg ten wynosi 25%. Niestety podatnicy CIT estońskiego niejednokrotnie zapominają o tym, że dla oceny istnienia powiązań, na tle przepisów o ukrytych zyskach zastosowanie znajduje ten pierwszy, niższy próg.
Należy również pamiętać, że zgodnie z przepisami ustawy o CIT, podmioty powiązane to również podmioty, na które znaczący wpływ wywiera np. małżonek lub krewny do drugiego stopnia osoby fizycznej, wywierającej znaczący wpływ na co najmniej jeden podmiot
Przykład nr 1
Jan posiada 10% udziałów w spółce „A sp. z o.o.” opodatkowanej CIT estońskim. Z kolei jego brat – Zygmunt posiada 6% udziałów w spółce „B sp. z o.o.”.
Obie spółki nie mają wspólnych udziałowców. Są jednak podmiotami powiązanymi na gruncie przepisów o CIT estońskim.
Rynkowość transakcji z podmiotami powiązanymi w estońskim CIT
Jedną z najbardziej wrażliwych kwestii, w odniesieniu do których fiskus najczęściej mówi: „sprawdzam” w przypadku transakcji między podmiotami powiązanymi jest kwestia ich rynkowego charakteru. Transakcje realizowane przez podatnika CIT estońskiego z podmiotem powiązanym powinny być ukształtowane na takich warunkach, na jakich transakcja odbywałaby się, gdyby była realizowana z podmiotem niepowiązanym.
W tym kontekście warto zwrócić uwagę na to, że oceniając „rynkowość” warunków transakcji należy brać pod uwagę nie tylko wysokość samej ceny / narzutu, ale również pozostałe aspekty ekonomiczne transakcji – jak np.: terminy płatności, kary umowne i odsetki czy zasady ponoszenia kosztów dodatkowych.
W zakresie, w jakim warunki transakcji z podmiotem powiązanym są nierynkowe, dochodzi do powstania ukrytego zysku. Przepis z art. 28m ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT wprost wskazuje, że przez ukryty zysk rozumieć należy m.in. nadwyżkę wartości rynkowej transakcji ponad ustaloną cenę tej transakcji.
Przykład nr 2
Jan będący wspólnikiem „A sp. z o.o.” fakturuje spółkę w ramach swojej JDG z tytułu usług specjalistycznych. Spółka wypłaca z tego tytułu wspólnikowi kwotę 15 000 zł miesięcznie. Rynkowe wynagrodzenie z tego tytułu wynosi jednak 10 000 zł miesięcznie.
W takiej sytuacji nierynkowa nadwyżka 5 000 zł stanowi dochód do opodatkowania z tytułu ukrytego zysku.
Uzasadnienie gospodarcze transakcji a ryzyko ukrytego zysku
Mniej oczywistym aspektem rozliczeń, który często „umyka” podatnikom CIT estońskiego jest tzw. uzasadnienie ekonomiczne (gospodarcze) transakcji. Oznacza to konieczność wykazania, że transakcja realizowana z podmiotem powiązanym jest nie tylko rynkowa, ale również rzeczywiście potrzebna spółce w ramach prowadzonej działalności.
W ostatnim czasie brak takiego uzasadnienia był jedną z głównych przyczyn, dla których organy podatkowe zajmowały stanowiska niekorzystne dla podatników, identyfikując dochód z tytułu ukrytych zysków.
W wydawanych interpretacjach Dyrektor KIS wskazuje m.in., że w ocenie relacji między spółką a wspólnikiem istotne jest to, czy wspólnicy zadbali o właściwe wyposażenie spółki w aktywa niezbędne dla prowadzonej działalności gospodarczej (np. w nieruchomość) i czy ewentualny niedobór tych aktywów nie jest przyczyną / pretekstem do prowadzenia transakcji polegających na dokapitalizowywaniu spółki w innej formie niż w postaci wkładu do spółki (np. w formie pożyczki, udostępniania nieruchomości).
Kwestia uzasadnienia ekonomicznego transakcji jest szczególnie wrażliwa w sytuacjach, w których wspólnik będący członkiem zarządu fakturuje spółkę za realizację na jej rzecz czynności, których charakter odpowiada tym, do których wykonywania i tak zobowiązuje go charakter już pełnionej funkcji w zarządzie. W takich sytuacjach podatnicy niemal „proszą się” o interwencję organu podatkowego.
Jak wykazać rynkowość i uzasadnienie gospodarcze?
Prawidłowe wykazanie, że transakcja jest realizowana na warunkach rynkowych i jest uzasadniona ekonomicznie, to w praktyce duże wyzwanie dla podatników.
Jak tego dokonać? To kolejna szeroka kwestia, o której z przyjemnością opowiedzą Państwu nasi eksperci z zespołu cen transferowych. Dysponujemy w tym zakresie szerokim doświadczeniem, dzięki któremu wskażemy Państwu rozwiązania zarówno bezpieczne podatkowo, jak również dostosowane do charakteru i skali Państwa firmy.
FAQ
Na gruncie przepisów dotyczących estońskiego CIT znaczący wpływ może wynikać już z posiadania co najmniej 5% udziałów, praw głosu albo praw do udziału w zyskach, stratach lub majątku. To istotna różnica względem ogólnych zasad, gdzie próg ten wynosi 25%.
Tak. Przy ocenie powiązań znaczenie mogą mieć również relacje rodzinne, w tym małżonek oraz krewni do drugiego stopnia. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli spółki nie mają wspólnych udziałowców, mogą zostać uznane za podmioty powiązane.
Nie tylko wtedy, gdy cena odbiega od warunków rynkowych. Organ podatkowy może analizować również inne elementy, takie jak terminy płatności, zasady rozliczania kosztów dodatkowych, kary umowne, odsetki czy zakres faktycznie wykonywanych świadczeń.
Tak. Jeżeli wynagrodzenie wypłacane podmiotowi powiązanemu przewyższa wartość rynkową danego świadczenia, nadwyżka może zostać uznana za dochód z tytułu ukrytego zysku i podlegać opodatkowaniu.
Chodzi o wykazanie, że dana transakcja jest rzeczywiście potrzebna spółce i ma realny sens biznesowy. Sama rynkowość nie zawsze wystarczy. Organ podatkowy może badać, czy transakcja nie służy w istocie przekazywaniu środków wspólnikowi w formie innej niż dywidenda.
Najczęściej konieczne jest odpowiednie przygotowanie dokumentacji: umowy, analizy porównawczej, uzasadnienia biznesowego, opisu zakresu świadczeń oraz dowodów potwierdzających ich rzeczywiste wykonanie. Im lepiej udokumentowany ekonomiczny sens transakcji, tym mniejsze ryzyko podatkowe.
