7 maja 2025 r. Rada Polityki Pieniężnej podjęła długo oczekiwaną decyzję o obniżeniu stóp procentowych. To pierwsza zmiana od ponad półtora roku, co wywołało dyskusję nie tylko wśród inwestorów, ale i specjalistów ds. podatków i cen transferowych. Od 8 maja 2025 r. stopy procentowe kształtują się następująco:
- Stopa referencyjna: 5,25%
- Stopa lombardowa: 5,75%
- Stopa depozytowa: 4,75%
Obniżenie stóp procentowych to istotna zmiana w otoczeniu makroekonomicznym, która może wpływać na warunki transakcji wewnątrzgrupowych – zwłaszcza tych o charakterze finansowym. W artykule omówimy wpływ decyzji NBP na obowiązki podatników w zakresie cen transferowych.
Niższe stopy to jednocześnie nowa rzeczywistość rynkowa dla transakcji finansowych?
Zgodnie z art. 11c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Ustawa o CIT), podmioty powiązane są zobowiązane do ustalania warunków transakcji między sobą w sposób odpowiadający warunkom, jakie ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. w przypadku transakcji finansowych kluczowa jest zatem przede wszystkim wysokość stosowanego oprocentowania.
W sytuacji, gdy stopy procentowe ulegają zmianie – jak obecnie – podatnicy muszą zweryfikować, czy stosowane warunki finansowania pozostają rynkowe. Dotyczy to w szczególności takich instrumentów jak:
- pożyczki,
- kredyty udzielane w ramach grupy,
- systemy cash pooling,
- instrumenty finansowe w rodzaju factoringu.
Niższe stopy procentowe to niższe koszty finansowania. Jeśli spółka powiązana udzieliła innej spółce z grupy pożyczki ze stałym oprocentowaniem, po zmianie wysokości stóp procentowych stawka oprocentowania może wymagać weryfikacji. To wszystko ze względu na ryzyko zakwestionowania rynkowości transakcji przez organy podatkowe i potencjalnej konieczności przeprowadzenia korekt.
W świetle art. 11q ust. 1. pkt 3 Ustawy o CIT, podatnicy, którzy są zobowiązani do sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych, muszą przygotować analizę porównawczą lub analizę zgodności. W obu przypadkach uwzględnia się aktualne warunki rynkowe gdyż zgodnie z art. 11r Ustawy o CIT analiza porównawcza oraz analiza zgodności podlegają aktualizacji nie rzadziej niż co 3 lata, chyba że zmiana otoczenia ekonomicznego w stopniu znacznie wpływającym na sporządzoną analizę uzasadnia dokonanie aktualizacji w roku zaistnienia tej zmiany.
Obniżka stóp NBP wpływa zatem bezpośrednio na konieczność weryfikacji aktualności między innymi analiz benchmarkingowych (w szczególności marż kredytowych).
Podatnik, który w 2025 roku raportuje transakcje finansowe zawarte w latach wcześniejszych, powinien upewnić się, że nadal są one porównywalne w odniesieniu do nowych warunków rynkowych. Jeżeli taka weryfikacja okaże się negatywna należy rozważyć stosowną korektę dochodu (art. 11e ustawy o CIT).
Stawki odsetek – jak zmieniła się ich wysokość?
Zmiany stóp procentowych wpływają również na stawki odsetek ustawowych oraz odsetek za zwłokę. Obecnie sytuacja prezentuje się następująco:
- Odsetki ustawowe: 8,75% (zgodnie z art. 359 §2 Kodeksu cywilnego)
- Odsetki maksymalne: 17,5%
- Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych: 13,5%
Zmiana wskaźników może wymagać modyfikacji umów czy też dokumentacji cen transferowych.
Obniżka stóp procentowych przez NBP w maju 2025 r. może być uznana za istotną zmianę – szczególnie w odniesieniu do transakcji zawieranych w złotych polskich lub indeksowanych do stawek krajowych (np. WIBOR, WIRON).
Rekomendacje dla podatników – co robić teraz?
Podmioty powiązane powinny niezwłocznie:
- Zidentyfikować wszystkie transakcje finansowe w ramach grupy, w tym:
- pożyczki (udzielone i zaciągnięte),
- kredyty,
- rozliczenia w systemach cash pooling,
- inne instrumenty finansowe.
2. Zaktualizować analizy benchmarkingowe – szczególnie jeśli ostatnia pochodzi sprzed 2022 r. lub opierała się na wcześniejszych stawkach bazowych.
3. Zweryfikować rynkowość oprocentowania i rozważyć korekty cen transferowych na podstawie art. 11e ustawy o CIT, jeśli warunki odbiegają od aktualnych standardów rynkowych.
4. Uzupełnić dokumentację cen transferowych o odpowiednie uzasadnienia i wskaźniki makroekonomiczne (np. spadek stopy referencyjnej NBP, inflację, sytuację kredytową w sektorze przedsiębiorstw).
5. Zachować zgodność z zasadą arm’s length przy zawieraniu nowych umów w 2025 r. – najlepiej z klauzulą przeglądu oprocentowania przy znaczącej zmianie warunków rynkowych.
Podsumowanie czyli zmiana stóp NBP to nie tylko temat dla kredytobiorców
Decyzja Rady Polityki Pieniężnej o obniżeniu stóp procentowych ma szersze skutki niż tylko spadek rat kredytów. Dla podatników dokonujących transakcji wewnątrzgrupowych jest to sygnał, że konieczne może być dostosowanie cen transferowych do nowych realiów gospodarczych. Przeoczenie tego obowiązku może skutkować zarzutem stosowania warunków nierynkowych, a co za tym idzie ryzykiem doszacowania dochodu oraz sankcji podatkowych.
Warto zatem regularnie monitorować zmiany makroekonomiczne oraz weryfikować ich wpływ na rozliczenia wewnątrzgrupowe. Nasi eksperci są gotowi pomóc w analizie i aktualizacji dokumentacji cen transferowych. Zapraszamy do kontaktu.
Przewodnik po cenach transferowych w 2025 roku.
Wszystko, co musisz wiedzieć o metodach, obowiązkach, dokumentacji i odpowiedzialności.
Co znajdziesz w środku?
- Definicje i podstawowe pojęcia cen transferowych
- Aktualne regulacje prawne w Polsce
- Metody weryfikacji cen transferowych
- Wymagania dokumentacyjne i porady jak przygotować się do kontroli
Dla kogo jest ten przewodnik?
- Idealny dla CFO, księgowych, audytorów oraz właścicieli firm, którzy chcą zrozumieć zasady działania cen transferowych.
