Koniec zezwoleń na pracę dla obywateli USA, Kanady i Japonii? Projekt nowelizacji ustawy o zatrudnianiu cudzoziemców

Prawo dotyczące zatrudniania cudzoziemców nie daje dziś przedsiębiorcom wytchnienia. Rynek ledwo zaczął przyswajać wciąż „świeżą” ustawę o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, a na horyzoncie już pojawił się projekt jej nowelizacji. I choć nie mówimy tu o zmianie, która miałaby wywrócić cały system do góry nogami, to zdecydowanie jest to kolejny sygnał, że obszar ten pozostaje jedną z bardziej dynamicznych dziedzin prawa pracy. 

Projektowane zmiany stanowią jasny sygnał, że ustawodawca z jednej strony dalej uszczelnia system i porządkuje przepisy, a z drugiej – szuka rozwiązań, które mają uprościć dostęp do polskiego rynku pracy dla wybranych grup cudzoziemców. 

I właśnie ten drugi kierunek wydaje się w projekcie szczególnie interesujący. 

Nowelizacja przepisów o zatrudnianiu cudzoziemców – czego dotyczy projekt

Punktem wyjścia jest ustawa z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP, która m.in. wprowadziła elektronizację postępowań, nowe obowiązki informacyjne oraz rozwiązania mające ograniczać nadużycia związane z dostępem cudzoziemców do rodzimego rynku pracy.

Obecnie pojawił się projekt nowelizacji tej ustawy. I choć nie jest to jeszcze obowiązujące prawo, to z perspektywy pracodawców, działów HR i osób zajmujących się legalizacją zatrudnienia zdecydowanie warto śledzić ten kierunek zmian z wyprzedzeniem.

Najważniejsze zmiany w projekcie o zatrudnianiu cudzoziemców – uproszczenie procedur dla wybranych państw 

Najbardziej interesująca zmiana dotyczy obywateli wybranych państw trzecich wysokorozwiniętych.

Projekt przewiduje delegację ustawową, która umożliwi określenie -drodze rozporządzenia - wykazu państw, których obywatele zostaną zwolnieni z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę, zastępując je uproszczonym modelem notyfikacyjnym, stosowanym obecnie wobec obywateli Ukrainy

W tym modelu, zamiast konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę, wystarczyłoby, aby pracodawca chcący zatrudnić cudzoziemca pochodzącego z kraju objętego wykazem, elektronicznie powiadomił organ o powierzeniu pracy albo o zamiarze jej powierzenia oraz przekazał informacje o warunkach wykonywania przez cudzoziemca pracy.

To różnica niezwykle istotna z perspektywy organizacyjnej i czasowej.

Dlaczego zmieniają się przepisy o zatrudnianiu cudzoziemców

Z uzasadnienia projektu wyłania się spójna logika.

Po pierwsze, ustawodawca dostrzega problemy praktyczne związane ze stosowaniem obowiązujących przepisów oraz potrzebę większej elastyczności, szczególnie w perspektywie przewidywanego wzrostu inwestycji gospodarczych w Polsce oraz ryzyka niedoboru pracowników.

Po drugie, projekt ma upraszczać procedury tam, gdzie państwo uznaje ryzyko za niższe lub bardziej kontrolowane, ale jednocześnie nie rezygnować z narzędzi administracyjnego nadzoru. Nie jest to więc bezpośrednia deregulacja, a raczej kolejny etap przebudowy systemu w kierunku ograniczania konieczność uzyskiwania klasycznych zezwoleń tam, gdzie nie są konieczne, na rzecz bieżącego raportowania i cyfrowej widoczności zatrudnienia cudzoziemców.

Jakie kraje mogą zostać objęte uproszczonym zatrudnianiem cudzoziemców

W materiałach jako państwa rozważane w kontekście uproszczonego dostępu do rynku pracy pojawiają się m.in.:

• Japonia
• Kanada
• USA
• Korea Południowa
• Wielka Brytania

Dane dotyczące 2025 r. pokazują, że dla obywateli wybranych państw wysokorozwiniętych wydano 2254 zezwolenia na pracę. Nie jest to więc grupa masowa na tle całego rynku. Nie zmienia to jednak faktu, że dla konkretnych branż, inwestorów i pracodawców prowadzących działalność międzynarodową projektowana zmiana może mieć bardzo realne znaczenie.

Co zmiany w przepisach o zatrudnianiu cudzoziemców oznaczają dla pracodawców

Mniej formalności przy zatrudnianiu cudzoziemców, ale nie brak obowiązków

To, że w danym przypadku nie będzie potrzebne zezwolenie na pracę, nie oznacza jeszcze braku formalności. Projekt zakłada zastąpienie jednego modelu innym, mniej problematycznym, a nie pełne uwolnienie pracodawcy od obowiązków.

Legalizacja pracy i pobytu cudzoziemca nadal wymaga odrębnej analizy

Uproszczenie dotyczące legalizacji pracy nie znosi konieczności prawidłowej oceny dokumentów pobytowych. Zgodnie z projektem nowelizacji zmianie może ulec jedynie sposób, w jaki przebiega legalizacja pracy.

Przepisy dotyczące zatrudniania cudzoziemców nadal zmieniają się bardzo dynamicznie

To chyba najważniejszy praktyczny wniosek. Przedsiębiorcy nie powinni traktować tego obszaru jako zamkniętego katalogu stałych reguł. To system, którego zmiany należy stale monitorować.

Najważniejsze wnioski

Projekt dotyczący obywateli wybranych państw wysokorozwiniętych pokazuje, że ustawodawca chce dalej różnicować ścieżki dostępu cudzoziemców do polskiego rynku pracy.

Nie chodzi jednak o prostą liberalizację systemu, lecz o jego selektywne upraszczanie przy jednoczesnym zachowaniu kontroli, cyfrowego obiegu informacji i możliwości monitorowania warunków zatrudnienia.

Dla biznesu to kolejny sygnał, że w obszarze zatrudniania cudzoziemców warto działać z wyprzedzeniem.

Bo w praktyce największym problemem bardzo często nie jest sam przepis, ale tempo, w jakim przepisy się zmieniają – i to, że organizacje próbują nadążać za nimi dopiero wtedy, gdy pojawia się konkretna rekrutacja, pilna potrzeba kadrowa albo kontrola.

FAQ