Sejm uchwalił ustawę o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium RP. Nowe przepisy mają na celu m.in. usprawnienie procedury zatrudniania obcokrajowców oraz pełną elektronizację postępowań. Pośród nowych rozwiązań znalazły się jednak również takie, które zaostrzają odpowiedzialność pracodawców za naruszenia prawa pracy i zwiększają uprawnienia kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy. W niniejszym artykule prześledzimy kluczowe dla pracodawców założenia nowych przepisów i wskażemy jak najlepiej przygotować do nich swoją firmę.
Uproszczenie i pełna elektronizacja procedur zatrudniania cudzoziemców
W celu ograniczenia barier administracyjnych w zatrudnianiu cudzoziemców, w nowej ustawie przewidziano w szczególności następujące rozwiązania:
- Rezygnacja z tzw. testu rynku pracy, czyli procedury, zgodnie z którą przed zatrudnieniem w firmie cudzoziemca, należy najpierw uzyskać od starosty potwierdzenie, że na danym stanowisku nie znajdzie zatrudnienia bezrobotny lub poszukujący pracy zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy. Według ustawodawcy procedura ta okazała się nieefektywna, w związku z czym projektowane przepisy (art. 31) przewidują nowy mechanizm. Zgodnie z nim, starosta powiatu będzie mógł ustalić w danym powiecie listę zawodów i rodzajów pracy, w których zezwolenie na pracę dla cudzoziemca nie będzie wydawane, zwłaszcza w przypadku pogorszenia się sytuacji na lokalnym rynku pracy. Warto podkreślić, że zmiana w tym kierunku jest znacznym ułatwieniem w zatrudnianiu cudzoziemców i przyczyni się do ograniczenia związanych z tym formalności.
- Pełna elektronizacja procedur dotyczących dostępu cudzoziemców do rynku pracy, począwszy od złożenia wniosku, aż po odbiór decyzji w tych sprawach. System teleinformatyczny praca.gov.pl umożliwi kontakt pracodawcy, jak również samego cudzoziemca z organem wydającym zezwolenia na pracę cudzoziemców. Decyzje wydawane w postępowaniach o wydanie zezwoleń na pracę cudzoziemców będą doręczane elektronicznie. Elektronicznie będą również prowadzone postępowania odwoławcze w tych sprawach.
- W ramach systemów teleinformatycznych stworzona zostanie baza wynagrodzeń, która pozwoli na wiarygodną ocenę czy wynagrodzenie proponowane cudzoziemcowi jest porównywalne do wynagrodzeń oferowanych na lokalnym rynku pracy
- Projekt doprecyzowuje niektóre definicje i przesłanki ustawowe – m.in. w zakresie obszernego katalogu obligatoryjnych przesłanek odmowy wydania zezwolenia na pracę.
- W powiatowych urzędach pracy będą mogły być tworzone wyspecjalizowane punkty wspierania cudzoziemców, w których cudzoziemcy będą mogli uzyskać informacje na temat warunków pracy w Polsce, a także uzyskać pomoc prawną i administracyjną w zakresie dostępu do rynku pracy.
Zaostrzenie sankcji za nielegalne zatrudnienie
Nowelizacja wprowadza surowsze kary dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące praw pracownika. Należy tu wyraźnie podkreślić, że zaostrzona odpowiedzialność będzie dotyczyć nie tylko zatrudnienia cudzoziemców, ale także zatrudniania polskich pracowników. Zgodnie bowiem z art. 84 analizowanej ustawy, zmianie ulegną przepisy art. 281 oraz 282 kodeksu pracy, które regulują katalog wykroczeń przeciwko prawom pracownika. Wysokość grzywien zgodnie z projektem zostanie zmieniona w następujący sposób;
- Grzywna w kwocie od 5 do 60 tys. zł albo kara ograniczenia wolności za niewypłacenie przez okres co najmniej trzech miesięcy wynagrodzenia za pracę (co stanowi całkowicie nowy typ wykroczenia w kodeksie pracy)
- Grzywna w kwocie od 3 do 50 tys. zł (obecnie od 1 do 30 tys. zł) za zawieranie umów cywilnoprawnych, gdy właściwa jest umowa o pracę, brak potwierdzenia na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę przed dopuszczeniem go do wykonywania obowiązków służbowych, stosowanie wobec pracowników innych kar niż przewidziane w przepisach o odpowiedzialności porządkowej czy naruszanie regulacji o czasie pracy lub o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiem młodocianych;
- Grzywna od 3 do 50 tys. zł za brak wypłaty wynagrodzenia w określonym terminie lub jego bezpodstawne obniżenie (obecnie od 1 do 30 tys. zł);
- Grzywna od 3 do 50 tys. zł za nieprzestrzeganie przepisów lub zasad bhp (obecnie od 1 do 30 tys. zł).
Nowe uprawnienia kontrolne PIP
Jedną z kluczowych zmian, które mogą zostać wprowadzone na mocy przepisów analizowanej ustawy jest zwiększenie uprawnień kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy. W sytuacji bowiem, gdy Państwowa Inspekcja Pracy będzie kontrolować legalność wykonywania pracy przez cudzoziemców, to kontrola będzie mogła zostać wszczęta bez uprzedniego zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze jej wszczęcia, a także niezależnie od tego czy w stosunku do przedsiębiorcy toczy się już inna kontrola.
Zgodnie bowiem z art. 99 projektu, w obowiązującej obecnie ustawie prawo przedsiębiorców, wprowadzone zostaną następujące wyjątki:
- Doręczenie przedsiębiorcy zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie będzie wymagane, gdy kontrola będzie prowadzona na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, czyli w sytuacji kontroli legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wykonywania pracy przez cudzoziemców;
- Zakaz prowadzenia równocześnie więcej niż jednej kontroli przedsiębiorcy będzie wyłączony, gdy kontrola będzie prowadzona na podstawie przepisu art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
Co to oznacza dla pracodawców?
Projekt ustawy został uchwalony przez Sejm i wkrótce stanie się przedmiotem prac Senatu. Choć analizowane przepisy w niewielkim zakresie mogą ulec jeszcze zmianom, to są one już na tak zaawansowanym etapie zaawansowania, że pracodawcy już dziś powinni wnikliwie się z nimi zapoznać i dostosować się do nowych wyzwań. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- Przestrzeganie przepisów prawa pracy: Zaostrzenie sankcji za nielegalne zatrudnienie oznacza konieczność skrupulatnego zweryfikowania tego, czy obowiązki pracodawcy realizowane są w sposób prawidłowy i czy nie istnieje ryzyko przeoczeń. Zalecamy także aby zweryfikować kompletność i prawidłowość prowadzonej dokumentacji pracowniczej, która ma bardzo istotne znaczenie dla prawidłowej realizacji obowiązków pracodawcy.
- Przygotowanie do pełnej elektronizacji: Pełna elektronizacja postępowań wymaga od pracodawców posiadania odpowiednich narzędzi i umiejętności do obsługi cyfrowych systemów administracyjnych.
- Kontrole przedsiębiorcy: Nowe przepisy mogą sprawić, że kontrolerzy Państwowej Inspekcji Pracy pojawią się w zakładzie pracy w sposób niezapowiedziany. W związku z tym pracodawcy i pracownicy powinni posiadać wyczerpującą wiedzę w zakresie tego, jak należy zachować się w trakcie kontroli. Aby kontrola przebiegała w sposób sprawny i prawidłowy kluczowa jest znajomość zarówno uprawnień jak i podstawowych obowiązków kontrolowanego.
Jak możemy pomóc?
Nasza kancelaria oferuje pełne wsparcie w zakresie dostosowania się do nowych przepisów dotyczących zatrudniania cudzoziemców. Świadczymy usługi doradcze obejmujące:
- Analizy i wdrożenia nowych procedur: Świadczymy pomoc prawną w uzyskaniu niezbędnych zezwoleń na pracę i pobyt dla cudzoziemców.
- Szkolenia dla działów HR: Organizujemy specjalistyczne szkolenia dla pracowników działów HR i nie tylko, koncentrujemy się na aktualnych procedurach zatrudniania cudzoziemców.
- Wsparcie w kontaktach z organami: Reprezentujemy pracodawców w toku postępowań administracyjnych i w toku kontroli.
- Z nami jesteś na bieżąco: Na bieżąco monitorujemy planowane zmiany legislacyjne. Informujemy naszych klientów o potencjalnych skutkach takich zmian i pomagamy w dostosowaniu się do nowych wymogów prawnych.
Bezpłatna analiza Twojej firmy
Skorzystaj z naszego doświadczenia w prawie i podatkach. Po kontakcie przeprowadzimy dla Ciebie szczegółową analizę sytuacji Twojej firmy i wskażemy, jakie działania warto podjąć, by zminimalizować ryzyko i maksymalizować korzyści.
- Indywidualne podejście: Każda firma jest wyjątkowa – dlatego analizujemy Twoje potrzeby i dostosowujemy rekomendacje.
- Kompleksowa wiedza: Specjalizujemy się w szerokim zakresie usług prawnych i podatkowych, obejmujących wszystko od prawa pracy po optymalizacje podatkowe.
- Praktyczne rekomendacje: Po naszej analizie otrzymasz klarowne wskazówki, które pomogą wprowadzić realne zmiany w Twojej firmie.
- Bezpłatna konsultacja wstępna: Pierwszy krok do współpracy nie wiąże się z żadnym zobowiązaniem.
TAGI: nowe zasady zatrudniania cudzoziemców, zatrudnianie cudzoziemców 2025, elektronizacja procedur zatrudniania, test rynku pracy, legalne zatrudnienie, kontrole PIP, kary dla pracodawców, grzywny za nielegalne zatrudnienie, prawo pracy 2025, zezwolenie na pracę cudzoziemca, umowa o pracę, zmiany w Kodeksie pracy, nowe przepisy dla pracodawców, HR i prawo pracy, postępowania administracyjne, Państwowa Inspekcja Pracy, zatrudnianie obcokrajowców, rynek pracy w Polsce, wsparcie dla firm, szkolenia dla HR, compliance w firmie
