Koniec z greenwashingiem? UOKiK szykuje nowe przepisy

W odpowiedzi na coraz częstsze stosowanie przez firmy tzw. „greenwashingu”, Prezes UOKIK rozpoczął prace nad przepisami, które mają znacznie ograniczyć to zjawisko. W efekcie, może okazać się, że przedsiębiorcy będą musieli znacznie ostrożniej używać haseł takich jak: „ekologiczny” „bezemisyjny” czy „neutralny dla klimatu” w odniesieniu do oferowanych produktów lub usług. Jednocześnie, to może być duża szansa dla firm, które faktycznie prowadzą ekologiczne inicjatywy.

Czym jest greenwashing?

Greenwashing, to praktyka polegająca na wprowadzaniu konsumentów w błąd poprzez stwarzanie fałszywego wrażenia, że dany produkt lub usługa są bardziej przyjazne dla środowiska, niż ma to miejsce w rzeczywistości. W efekcie, konsument motywowany chęcią pozytywnego wpływu na środowisko, wybiera zakup, na który być może nie zdecydowałby się w normalnych warunkach.

Problem ten nasilił się w ostatnich latach, co potwierdzają działania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). W ostatnim czasie głośno było o zarzutach, jakie organ postawił największym przedsiębiorcom z branży e-commerce. Posługiwali się oni sloganami takimi jak m.in. „zielona flota”, „przesyłki neutralne dla środowiska”, nie biorąc przy tym pod uwagę skali działania firmy i całej drogi jaką odbywa paczka, by dotrzeć do konsumenta. Firmom grożą teraz kary sięgające nawet 10% ich rocznego obrotu.

Prezes UOKIK zapowiada walkę z tym zjawiskiem. W tym celu wkrótce ma zostać opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta. Przyjęcie projektu zaplanowano na I kwartał 2026 r.

Co przyniesie nowelizacja?

Nowelizacja wprowadza dwa filary zmian, które mogą bezpośrednio wpłynąć na strategie wizerunkowe firm:

Rozszerzenie katalogu niedozwolonych praktyk rynkowych.

Do ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym zostanie dodanych 12 nowych praktyk, które będą uznawane za nieuczciwe w każdych okolicznościach. Przykładowo, jedną z takich niedozwolonych praktyk będzie formułowanie ogólnego twierdzenia dotyczącego ekologiczności, gdy przedsiębiorca jednocześnie nie będzie w stanie wykazać uznanej wysokiej efektywności ekologicznej produktu/usługi.

Inną zabronioną praktyką rynkową będzie umieszczanie na produkcie oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru, które nie jest oparte na systemie certyfikacji, ani nie zostało ustanowione przez organy publiczne.

Efektem tej zmiany będzie to, że przedsiębiorca nie będzie mógł używać ogólnych twierdzeń dotyczących ekologiczności typu: przyjazne dla środowiska, eko-przyjazne, zielone, przyjazne dla natury, ekologiczne, poprawne środowiskowo, przyjazne dla klimatu, łagodne dla środowiska, przyjazne pod względem emisji dwutlenku węgla, efektywne energetycznie itd., które sugerują lub stwarzają wrażenie wysokiej efektywności ekologicznej, jeżeli jednocześnie nie wykaże uznanej wysokiej efektywności ekologicznej.

Ponadto, na mocy nowelizacji, następujące praktyki będą uznane za praktyki wprowadzające konsumentów w błąd:

1. reklamowanie nieistotnych korzyści dla konsumentów, które nie wynikają z żadnej cechy produktu lub działalności przedsiębiorcy,
2. formułowanie twierdzeń dotyczących osiągnięcia w określonym terminie celu ekologicznego, np. w postaci neutralności klimatycznej, redukcji emisji dwutlenku węgla lub podobnego, w sytuacji gdy przedsiębiorca nie może przedstawić planu realizacji takiego celu.

Nowe obowiązki informacyjne dla sprzedawców

Ponadto, ustawa o prawach konsumenta zostanie wzbogacona o nowe wymogi informacyjne, które sprzedawca powinien przekazać konsumentowi przed zawarciem umowy (zarówno w tradycyjnym sklepie jak i online):

1. informacja o istnieniu prawnego obowiązku zapewnienia zgodności towaru z umową
2. oznakowanie informujące o udzieleniu przez producenta handlowej gwarancji trwałości, o ile producent udzieli takiej gwarancji
3. informacja o istnieniu prawnego obowiązku zapewnienia zgodności treści cyfrowych i usług cyfrowych z umową;
4. informacja o minimalnym okresie dokonywania aktualizacji towarów z elementami cyfrowymi, treści cyfrowych oraz usług cyfrowych;
5. informacja o możliwości i zasadach naprawy.

W przypadku umów zawieranych na odległość (online) – sprzedawca będzie miał dodatkowo obowiązek przekazać konsumentowi przed zawarciem umowy informację o ekologicznych opcjach dostawy towarów.

Wyzwania i szanse – jak nowe przepisy wpłyną na rynek?

Nowe regulacje to bez wątpienia wyzwanie, które wymusi na niektórych firmach rewizję dotychczasowych strategii marketingowych. Z drugiej strony, zmiany mogą dać pewną przewagę konkurencyjną firmom, które rzeczywiście inwestują w zrównoważony rozwój. Może się bowiem okazać, że ich proekologiczne inicjatywy wyróżnia je pomiędzy resztą firm, które do dziś uprawiały ekologię jedynie na papierze.

Jak możemy zabezpieczyć Państwa biznes?

Dostosowanie się do nowych przepisów wymaga specjalistycznej wiedzy i proaktywnego działania. W Kancelarii Staniek&Partners oferujemy kompleksowe wsparcie, które pozwoli Państwu uniknąć ryzyka i przekuć nowe regulacje w przewagę rynkową.

• Audyt zgodności: Przeprowadzimy szczegółową analizę Państwa obecnych i planowanych kampanii marketingowych, przedstawianych ofert oraz innych prowadzonych działań marketingowych, pod kątem zgodności z nowymi przepisami.
• Wsparcie w certyfikacji: Pomożemy w procesie uzyskiwania wiarygodnych i  certyfikatów ekologicznych i przygotujemy niezbędną dokumentację w tym zakresie.
• Opracowanie komunikacji: Doradzimy, jak w sposób rzetelny i zgodny z prawem informować konsumentów o ekologicznych cechach produktów i usług.
• Reprezentacja i minimalizacja ryzyka: W razie potrzeby będziemy reprezentować Państwa w kontaktach z UOKiK oraz pomożemy wdrożyć procedury minimalizujące ryzyko nałożenia kar.

Pragną Państwo dowiedzieć się więcej i upewnić się, że Państwa firma jest gotowa na nadchodzące zmiany? Zapraszamy do kontaktu.

Masz pytania? Porozmawiajmy