Jak ustalić swoje obowiązki w ramach PPWR? Praktyczny przewodnik z przykładami [CASE STUDIES]

Rekomendacje dla przedsiębiorców. Co należy zrobić już teraz?

Ignorowanie lub błędne określenie ról w strukturze PPWR wiąże się z ryzykiem dolegliwych kar finansowych. Aby zabezpieczyć swój biznes, każdy przedsiębiorca powinien podjąć trzy podstawowe kroki:

1. Audyt strumienia opakowań: Przeprowadzenie pełnej inwentaryzacji opakowań (jednostkowych, zbiorczych i transportowych.

2. Weryfikacja umów: Przeanalizowanie zapisów w umowach z dostawcami i podwykonawcami kontraktowymi pod kątem tego, na kogo przechodzą obowiązki PPWR.

3. Weryfikacja statusu przedsiębiorstwa: Dokładne potwierdzenie, czy firma kwalifikuje się jako mikroprzedsiębiorca, co w określonych konfiguracjach pozwala na legalne przeniesienie ciężaru administracyjnego na dostawców.

Prawidłowa kwalifikacja prawna to fundament bezpiecznego funkcjonowania w nowej erze gospodarki cyrkularnej. Jeśli potrzebują Państwo wsparcia w mapowaniu ról ROP/PPWR w swojej firmie, zapraszamy do kontaktu z zespołem naszej kancelarii.

Nadchodzące unijne rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR – Packaging and Packaging Waste Regulation) to jedna z najważniejszych zmian legislacyjnych dla biznesu w ciągu ostatnich lat. Nowe przepisy drastycznie zaostrzą wymogi dotyczące projektowania opakowań, ich zdatności do recyklingu, poziomów zawartości surowców wtórnych oraz obowiązków rejestracyjnych.

Dla wielu firm kluczowym wyzwaniem staje się odpowiedź na fundamentalne pytanie: czy i w jakim zakresie nowe obowiązki dotyczą mojej działalności?

Dlaczego kluczem jest prawidłowe ustalenie swojej roli?

Wdrożenie PPWR w przedsiębiorstwie nie powinno zaczynać się od analizy technicznej samych pudełek czy butelek, lecz od precyzyjnego zmapowania ról gospodarczych, jakie firma pełni w konkretnych łańcuchach dostaw. Status podmiotu na danym rynku geograficznym decyduje o tym, czy to na Państwa przedsiębiorstwie spoczną kosztowne obowiązki administracyjne i finansowe, czy też przejdą one na kontrahenta.

W nomenklaturze PPWR kluczowym pojęciem jest „producent” (rozumiany szerzej jako wytwórca lub podmiot wprowadzający produkt w opakowaniu po raz pierwszy na rynek danego kraju). To właśnie ta rola aktywuje pełen wachlarz obowiązków w ramach Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP). Co istotne, status ten nie zależy wyłącznie od fizycznego posiadania fabryki opakowań. Może on wynikać z faktu pakowania towarów, brandowania ich własnym logo, importu z zagranicy lub specyfiki struktury e-commerce.

Uwaga: Ta sama firma w relacji z jednym klientem może być uznana za producenta, a w transakcji z innym – za zwykłego dystrybutora wolnego od bezpośrednich zobowiązań ROP.

Aby ułatwić zrozumienie tych mechanizmów, przygotowaliśmy analizę praktycznych przypadków (Case Studies).

Przykład 1: Produkty w opakowaniach handlowych (jednostkowych)

Zobaczmy, jak zmienia się status producenta w zależności od kierunku dostaw i struktury rynku na przykładzie handlu owocami.

• Wariant nr 1 (rynek krajowy): Polskie przedsiębiorstwo ABC napełnia pojemniki owocami i sprzedaje je w tym opakowaniu supermarketowi B w Polsce.

Odpowiedź: Przedsiębiorstwo ABC zostanie uznane za producenta, ponieważ udostępnia opakowanie po raz pierwszy na polskim rynku (poprzez sprzedaż produktów w opakowaniu supermarketowi B).

• Wariant nr 2 (wewnątrzunijny przywóz): Hiszpańskie przedsiębiorstwo XYZ sprzedaje owoce w opakowaniu supermarketowi B w Polsce.

Odpowiedź: W tym przypadku supermarket B będzie producentem na polskim rynku, ponieważ to on po raz pierwszy udostępni owoce w opakowaniu na rynku krajowym. Obowiązki ROP przechodzą na polskiego nabywcę.

• Wariant nr 3 (E-commerce / eksport w UE): Polskie przedsiębiorstwo ABC posiada sklep internetowy, w którym sprzedaje owoce w opakowaniu sieci restauracji w Niemczech (restauracja jest w tym przypadku użytkownikiem końcowym).

Odpowiedź: Przedsiębiorstwo ABC będzie uznane za producenta w Niemczech i musi wypełniać obowiązki w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) bezpośrednio na terytorium Niemiec.

Case Study 2: Towary pod marką własną a status mikroprzedsiębiorcy

Zlecanie produkcji pod własną marką lub w celach marketingowych diametralnie zmienia rozkład odpowiedzialności pod PPWR. Kluczowe znaczenie ma to, czyje logo widnieje na opakowaniu oraz jak duży jest podmiot zlecający.

• Wariant nr 1 (zasada ogólna – marka własna): Podmiot A zleca pszczelarzowi wykonanie miodów z logo firmy A, a następnie wydaje je nieodpłatnie swoim klientom.

Odpowiedź: Wytwórcą (podmiotem odpowiedzialnym za opakowanie) jest Podmiot A, ponieważ towar jest dystrybuowany pod jego znakiem towarowym.

• Wariant nr 2 (logo rzeczywistego producenta): Podmiot A zleca pszczelarzowi wykonanie miodów z logo pasieki, a następnie wydaje je nieodpłatnie klientom Podmiotu A.

Odpowiedź: Wytwórcą w rozumieniu przepisów pozostaje pszczelarz, gdyż to pod jego marką produkt trafia na rynek.

• Wariant nr 3 (wyjątek ochronny dla mikroprzedsiębiorstw): Podmiot A jest mikroprzedsiębiorcą (zatrudnia mniej niż 10 osób, a jego roczny obrót lub bilans nie przekracza 2 mln EUR). Zleca pszczelarzowi wykonanie miodów z logo firmy A, a następnie wydaje je nieodpłatnie swoim klientom.

Odpowiedź: W takim przypadku to pszczelarz (jako dostawca z tego samego państwa członkowskiego) jest uznawany za wytwórcę odpowiedzialnego za obowiązki opakowaniowe. Przepisy PPWR wprowadzają ten mechanizm, aby chronić najmniejsze firmy przed nadmiernym ciężarem biurokratycznym.

Case Study 3: Opakowania transportowe i obrót międzynarodowy

Opakowania transportowe (np. pudła zbiorcze, palety, folie ochronne) podlegają analogicznej, choć odrębnej weryfikacji. Tutaj również logotypy oraz granice celne UE dyktują reguły gry.

• Wariant nr 1 (Puste opakowanie bez oznakowania Polskie przedsiębiorstwo ABC produkuje duże pudła tekturowe bez nazwy i znaku towarowego. Następnie ABC sprzedaje puste pudła tekturowe innemu przedsiębiorstwu z Polski – BCD.

Odpowiedź: W tej transakcji producentem odpowiedzialnym za te opakowania jest przedsiębiorstwo ABC.

• Wariant nr 2 (Opakowanie z oznakowaniem klienta): Jeżeli jednak produkowane przez ABC pudło tekturowe jest od początku opatrzone nazwą lub znakiem towarowym zamawiającego (przedsiębiorstwa BCD), to przedsiębiorstwo BCD staje się producentem w tym państwie członkowskim.
• Wariant nr 3 (Dalsza odsprzedaż w ramach UE): Przedsiębiorstwo BCD sprzeda napełnione pudła tekturowe przedsiębiorstwu EFG zarejestrowanemu we Francji.

Odpowiedź: Producentem i podmiotem odpowiedzialnym za rozliczenie opakowań na rynku francuskim będzie przedsiębiorstwo EFG.

• Wariant nr 4 (Eksport poza UE): Pudła tekturowe zostaną napełnione towarami i wywiezione (wyeksportowane) do Ukrainy.

Odpowiedź: W tym scenariuszu na terenie UE nie będziemy mieli żadnego producenta, ponieważ eksportowane opakowania z założenia nie staną się odpadami na terytorium Unii Europejskiej.