Prawo
Audyt
  • Zbadanie sprawozdania finansowego spółki
  • Audyt grupy kapitałowej i konsolidacja
  • Weryfikacja finansowa przed transakcją M&A
  • Przegląd sprawozdania dla inwestora lub banku
  • Audyt według standardów MSSF/MSR
  • Ocena systemu kontroli wewnętrznej
wyślij zapytanie
IP Box, ulga podatkowa, rozliczenie roczne, działalność B+R, podatek 5%, jednoosobowa działalność gospodarcza, IT, programista, kwalifikowane IP,
Podatki

IP Box tylko dla firm zatrudniających – koniec z ulgą 5% dla jednoosobowych programistów?

21.10.2025-Paweł Majchrowski
Skontaktuj się z autorem

Ministerstwo Finansów zaproponowało rewolucyjne zmiany w zasadach korzystania z preferencji IP Box. Projekt nowych przepisów zakłada obowiązek zatrudniania co najmniej trzech osób, co może wykluczyć z ulgi wielu programistów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Sprawdź, jak planowane zmiany mogą wpłynąć na Twoje rozliczenia i jakie kroki warto podjąć, aby uniknąć wyższych obciążeń podatkowych.

Kalkulator ulgi B+R

do 38% dodatkowego odliczenia

Ile podatku może odzyskać Twoja firma?

Sprawdź wysokość ulgi na badania i rozwój w kilka kliknięć.

2 minuty Pełny raport Kalkulator dla firm
Oblicz ulgę

* Prezentowana wartość 38% ma charakter poglądowy. Rzeczywista wysokość odliczenia zależy od indywidualnej sytuacji podatkowej firmy i może być niższa lub wyższa.

Nowe zasady korzystania z IP Box – rewolucja w preferencji 5%

Ministerstwo Finansów opublikowało projekt zmian w ustawach o PIT i CIT, który znacząco zmienia zasady korzystania z preferencji IP Box.

Zgodnie z nowym projektem, możliwość opodatkowania dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej obniżoną stawką 5% PIT lub CIT będzie uzależniona od spełnienia określonych warunków zatrudnienia.

Nowe przepisy przewidują, że z IP Box będą mogły korzystać tylko te podmioty, które:

  • zatrudniają co najmniej 3 osoby fizyczne (niepowiązane z podatnikiem),
  • na podstawie umowy o pracę lub alternatywnie ponoszą miesięczne koszty wynagrodzeń na rzecz co najmniej 3 osób (z innych tytułów), w kwocie stanowiącej co najmniej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw,
  • utrzymują to zatrudnienie przez co najmniej 300 dni w roku podatkowym.

Wprowadzenie tego kryterium oznacza zasadniczą zmianę charakteru IP Box – z rozwiązania skierowanego do indywidualnych specjalistów na ulgę dedykowaną większym podmiotom zatrudniającym personel badawczo-rozwojowy.

Dlaczego wprowadzono ten warunek – cel i motywacja ustawodawcy

W uzasadnieniu projektu Ministerstwo Finansów wskazuje, że w ostatnich latach z preferencji IP Box korzystały głównie osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, w tym wielu programistów i innych specjalistów IT.

  • Znaczna część z nich świadczyła usługi wyłącznie na rzecz jednego kontrahenta, często byłego pracodawcy.
  • Wiele z tych osób nie posiadało żadnych aktywów ani zaplecza badawczo-rozwojowego, a ich działalność nie miała faktycznego charakteru innowacyjnego.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że taki sposób korzystania z ulgi jest sprzeczny z jej pierwotnym celem, który miał na celu wspieranie rzeczywistych procesów innowacyjnych oraz rozwoju nowych technologii, a nie jedynie obniżanie zobowiązań podatkowych.

W związku z tym, wprowadzenie nowego warunku zatrudnienia ma stanowić filtr, który oddzieli działalność „quasi-B2B” od rzeczywistych podmiotów prowadzących prace badawczo-rozwojowe.

Co to oznacza w praktyce dla programistów i branży IT

Wprowadzenie obowiązku zatrudniania co najmniej 3 osób oznacza, że większość programistów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą zostanie wykluczona z możliwości korzystania z preferencji IP Box.

Dla tysięcy specjalistów IT, którzy dotychczas korzystali z 5% stawki podatku, nowelizacja wiąże się z następującymi konsekwencjami:

  • utratą prawa do preferencji IP Box, jeśli nie zatrudniają pracowników,
  • koniecznością utrzymania stosunku pracy z co najmniej 3 osobami przez większość roku,
  • brakiem możliwości zaliczenia współpracowników będących podmiotami powiązanymi do wymaganej liczby pracowników,
  • wyższym obciążeniem podatkowym – powrotem do 19% podatku liniowego lub 12/32% skali podatkowej.

W praktyce oznacza to, że samozatrudnieni, w tym programiści, stracą prawo do preferencji IP Box, chyba że zdecydują się na zatrudnienie zespołu lub zmianę formy działalności.

Kiedy warto zasięgnąć wsparcia ze strony prawnika

Zmiany w przepisach dotyczących IP Box mogą być skomplikowane, a ich wpływ na strukturę działalności przedsiębiorcy – istotny. Warto zasięgnąć wsparcia prawnika, gdy:

  • masz wątpliwości, czy Twoja firma spełnia nowe wymagania dotyczące zatrudnienia,
  • planujesz wprowadzenie zmian w strukturze zatrudnienia lub formie działalności gospodarczej,
  • chcesz przeanalizować ryzyko utraty preferencji IP Box i zaplanować alternatywne rozwiązania podatkowe,
  • potrzebujesz pomocy przy restrukturyzacji działalności lub wdrażaniu innych ulg podatkowych, które mogą być bardziej korzystne w świetle nowych przepisów.

Jeśli znajdujesz się w jednej z powyższych sytuacji i nie jesteś pewien, jak wprowadzone zmiany wpłyną na Twoje rozliczenia podatkowe, skontaktuj się z nami. Chętnie pomożemy Ci przeanalizować Twoją sytuację i zaplanować odpowiednie kroki. Umów się na bezpłatną konsultację, aby uniknąć niepotrzebnych błędów i zoptymalizować swoje obowiązki podatkowe.

Masz pytania? Porozmawiajmy

Kontakt

    Wyślij wiadomość

    FAQ, czyli najczęściej zadawane pytania

    Co to jest preferencja IP Box?

    IP Box to preferencja podatkowa, która pozwala opodatkować dochód stawką 5% PIT lub CIT, jeśli pochodzi on z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej – np. z autorskiego prawa do programu komputerowego – wytworzonego, rozwiniętego lub ulepszonego w ramach działalności badawczo-rozwojowej.

    Celem ulgi jest wspieranie tworzenia innowacyjnych technologii i rzeczywistych prac B+R w przedsiębiorstwach.

    Jakie zmiany wprowadza Ministerstwo Finansów do zasad korzystania z IP Box?

    Projekt zmian przygotowany przez Ministerstwo Finansów przewiduje, że z ulgi IP Box będą mogły korzystać jedynie te podmioty, które spełnią określone kryteria dotyczące zatrudnienia.

    Zgodnie z propozycją, przedsiębiorca będzie musiał zatrudniać co najmniej trzy osoby fizyczne niepowiązane z podatnikiem, np. na podstawie umowy o pracę, lub ponosić porównywalne koszty wynagrodzeń na rzecz co najmniej trzech osób z innych tytułów prawnych (np. umowy zlecenia).

    Dodatkowo planuje się wprowadzenie wymogu utrzymania tego zatrudnienia lub współpracy przez znaczną część roku podatkowego.

    Kto straci prawo do korzystania z IP Box?

    Zmiany te wykluczą z ulgi osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, które nie zatrudniają żadnych pracowników lub nie spełniają nowych wymagań zatrudnienia. Dotyczy to głównie programistów i specjalistów IT, którzy do tej pory korzystali z 5% stawki.

    Jakie będą konsekwencje dla programistów jednoosobowych firm?

    Programiści prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, którzy nie zatrudniają pracowników, stracą prawo do preferencji IP Box. W zamian będą musieli rozliczać się na zasadach ogólnych, co wiąże się z wyższym obciążeniem podatkowym – powrotem do stawki 19% podatku liniowego lub 12/32% skali podatkowej.

    Czy programiści mogą uniknąć wyższych podatków?

    Aby uniknąć wyższych obciążeń, programiści mogą w przyszłości być zobowiązani do zatrudnienia co najmniej trzech osób niepowiązanych z podatnikiem, np. na pełny etat, lub do ponoszenia równoważnych kosztów ich wynagrodzeń – zgodnie z warunkami, które zostaną określone w nowych przepisach.

    Jakie zmiany w strukturze firmy muszę wprowadzić, aby skorzystać z IP Box?

    Aby skorzystać z ulgi IP Box, zgodnie z projektem zmian przedsiębiorca będzie musiał zatrudniać co najmniej trzy osoby fizyczne niepowiązane z podatnikiem, np. na podstawie umowy o pracę.

    Alternatywnie, będzie mógł ponosić porównywalne koszty wynagrodzeń na rzecz co najmniej trzech osób z innych tytułów prawnych (np. umowy zlecenia) – w projekcie wskazuje się, że mogłyby one odpowiadać trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.

    Struktura firmy powinna również zapewniać utrzymanie tego zatrudnienia lub współpracy przez znaczną część roku podatkowego (co najmniej 300 dni). Takie rozwiązanie ma potwierdzać ciągłość i rzeczywiste zaangażowanie zatrudnionych osób w działalność badawczo-rozwojową podatnika – co jest jednym z warunków planowanych w ramach zmian do IP Box.