Menu
Podatki

Estoński CIT. Jak ustalić podstawę opodatkowania dywidendy

07.09.2022-Staniek&Partners

Dlaczego warto zainteresować się estońskim CIT-em?

Ryczałt od dochodów spółek (tzw. estoński CIT) to coraz popularniejsza forma opodatkowania działalności gospodarczej. Trudno się temu dziwić, biorąc pod uwagę zalety tego modelu:

  • nieopodatkowanie dochodu spółki, ale jego „konsumpcji”. W efekcie tak długo, jak zyski spółki nie będą wypłacone jej wspólnikom, tak długo spółka nie zapłaci podatku, co przynosi realne korzyści z punktu widzenia płynności finansowej;
  • uproszczenie księgowości w firmie, dzięki brakowi konieczności dokonywania korekt między wynikiem księgowym i podatkowym;
  • obniżone opodatkowanie wypłaconej dywidendy. Jeśli już spółka zdecyduje się na wypłatę dywidendy, wówczas będzie ona opodatkowana mniej niż w przypadku wypłaty kwoty przez spółkę, opodatkowaną według zasad ogólnych, dzięki przewidzianemu w ustawie o PIT mechanizmowi odliczenia od podatku wspólnika, części podatku zapłaconego przez spółkę.

Jednocześnie stosowanie Estońskiego CIT-u – jako stosunkowo młodego modelu opodatkowania (obecnego w prawie podatkowym dopiero od niecałych dwóch lat) – wciąż jest związane z pewnymi problemami interpretacyjnymi, w tym kwestii tak podstawowej, jak to, jaka kwota powinna być podstawą opodatkowania w przypadku wypłaty dywidendy.

Obliczanie podstawy opodatkowania dywidendy wypłaconej wspólnikom – reguły ogólne i „estońskie”

W przypadku spółek opodatkowanych według reguł ogólnych jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że:

  • wypracowujemy w ciągu roku zysk brutto;
  • płacimy podatek (CIT – 9/19%)
  • obliczamy kwotę zysku netto za dany rok;
  • dzielimy zysk netto między akcjonariuszy / wspólników;
  • wypłacamy wspólnikom / akcjonariuszom dywidendę i potrącamy od niej podatek (PIT).

W efekcie mamy do czynienia z „dwuetapowym” obliczaniem obciążeń podatkowych – najpierw bowiem obliczamy podatek spółki (CIT), a następnie od zysku pomniejszonego o CIT, obliczamy PIT od dywidendy.

Taka logika nie będzie jednakże mieć zastosowania w przypadku spółek opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek, na co wskazuje zarówno ministerialny Przewodnik do Ryczałtu od dochodów spółek z dnia 23 grudnia 2021 roku, jak i również wydawane obecnie interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – w tym interpretacja indywidualna z dnia 25 sierpnia 2022 roku (znak: 0114-KDIP3-1.4011.550.2022.1.MG).

Zgodnie z ww. dokumentami, ta sama kwota będzie podstawą opodatkowania spółki, jak również podstawą opodatkowania podatku dochodowego z tytułu dywidendy. Wydaje się to cokolwiek nielogiczne, niemniej – znajduje to oparcie w przepisach ustawy podatkowej, jak również ustawy o rachunkowości.

Dlaczego nie obniżamy podstawy opodatkowania dywidend o należny podatek?

Podstawą opodatkowaniu w estońskim CIT jest dochód, odpowiadający wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o CIT). Sam podatek jest płacony do 20. dnia siódmego miesiąca roku podatkowego (art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT).

Zysk netto to z kolei zysk brutto pomniejszony o podatek dochodowy oraz inne obciążenia zrównane z podatkiem dochodowym.

Zysk spółki wypracowany w danym roku podatkowym może zostać podzielony po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za ten rok, co z kolei z oczywistych względów może mieć miejsce po zamknięciu ksiąg rachunkowych. Od momentu zamknięcia ksiąg rachunkowych, wyniki finansowe (w tym wykazany zysk spółki) za rok objęty księgami są „nienaruszalne” (zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o rachunkowości, zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte księgi rachunkowe).

W konsekwencji, nie jest możliwe obniżenie zysku netto (np. za 2021 rok) wypłaconego wspólnikom (w kolejnym roku – tutaj: 2022 roku), o podatek, który jest należny w 2022 roku z tytułu podziału zysku netto wypracowanego w 2021 roku. Natomiast ten podatek będzie mieć wpływ na zysk netto roku, w którym został zapłacony – co będzie mieć wpływ zarówno na wysokość CIT spółki, jak i również na dywidendę netto w roku kolejnym (tutaj: 2023 roku).

Poniżej przykład, przy założeniu, że spółka wybrała estoński CIT już w 2021 roku i ma uprawnienie do stosowania obniżonej stawki estońskiego CIT – tj. 10%.

Rok wpłaty zysków202220232024
Zysk brutto (za rok poprzedni)1 000 0001 000 0001 000 000
Zapłacony podatek CIT za rok poprzedni0100 00090 000
Zysk Netto (za rok poprzedni)1 000 000900 000910 000
Kwota przeznaczona do podziału1 000 000900 000910 000
Należny podatek CIT – za rok bieżący, do zapłaty w kolejnym100 00090 00091 000
Wypłacona dywidenda1 000 000900 000910 000
PIT100 00090 00091 000
PIT + CIT200 000181 000182 000

Pamiętaj!

W tym miejscu przypominamy, że PIT od dywidendy nie wynosi „standardowe” 19%, ale znacznie mniej, ponieważ podatek wspólnika obniżamy o część należnego estońskiego CITu, zgodnie z art. 30a ust. 19 pkt 1-2 ustawy o PIT. W tym przykładzie wspólnicy mieli prawo do obniżenia swojego podatku o kwotę równą: 90% * [%Udziałów w Zysku * CIT].

Jeżeli są Państwo zainteresowani wdrożeniem estońskiego CITu w swojej firmie lub poszukiwaniem innych możliwości optymalizacji podatkowej w Państwa firmie – zapraszamy do kontaktu na adres: kancelaria@staniekandpartners.com. Nasi eksperci są do Państwa dyspozycji.