ESG w odwrocie? Co z obowiązkami MŚP?

W ostatnich latach tematyka zrównoważonego rozwoju, odpowiedzialności społecznej oraz ładu korporacyjnego (ESG – Environmental, Social, Governance) stała się jednym z najważniejszych zagadnień regulacyjnych i rynkowych. Firmy zaczęły wprowadzać zmiany w swoich strukturach, procesach i strategiach, aby spełniać rosnące wymagania dotyczące ESG. Wśród tych firm szczególną rolę odgrywają małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które stanowią fundament polskiej gospodarki.

Chociaż duże podmioty miały już obowiązek wprowadzenia i raportowania działań ESG, MŚP były w tym zakresie mniej zobowiązane. Jednak sytuacja ta zmienia się bardzo dynamicznie, a firmy z sektora MŚP nie mogą pozwolić sobie na bierność. Choć w kwietniu UE przyjęła dyrektywę „Stop the Clock”, której celem jest opóźnienie niektórych obowiązków raportowania ESG, to nie oznacza to, że temat ESG jest w odwrocie.

W ostatnich latach tematyka zrównoważonego rozwoju, odpowiedzialności społecznej oraz ładu korporacyjnego (ESG – Environmental, Social, Governance) stała się jednym z najważniejszych zagadnień regulacyjnych i rynkowych. Firmy zaczęły wprowadzać zmiany w swoich strukturach, procesach i strategiach, aby spełniać rosnące wymagania dotyczące ESG. Wśród tych firm szczególną rolę odgrywają małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które stanowią fundament polskiej gospodarki.

Chociaż duże podmioty miały już obowiązek wprowadzenia i raportowania działań ESG, MŚP były w tym zakresie mniej zobowiązane. Jednak sytuacja ta zmienia się bardzo dynamicznie, a firmy z sektora MŚP nie mogą pozwolić sobie na bierność. Choć w kwietniu UE przyjęła dyrektywę „Stop the Clock”, której celem jest opóźnienie niektórych obowiązków raportowania ESG, to nie oznacza to, że temat ESG jest w odwrocie.

Dyrektywa „Stop the Clock” – co to oznacza dla MŚP?

Dyrektywa „Stop the Clock” ma na celu opóźnienie wprowadzenia pełnych wymogów raportowania w ramach CSRD. Zgodnie z dyrektywą obowiązki sprawozdawcze firm w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESG) wynikające z Dyrektywy CSRD zostaną przesunięte o 2 lata dla dużych przedsiębiorstw z drugiej i trzeciej fali oraz dla MŚP notowanych na giełdzie (do 2028 r.).

Mimo że formalne obowiązki raportowe dla MŚP zostały odłożone, to dyrektywa „Stop the Clock” nie znosi obowiązku dostosowywania się do ESG. Warto podkreślić, że MŚP, które współpracują z dużymi firmami, często są zobowiązane do spełniania określonych wymogów z zakresu ESG, w szczególności w kwestiach związanych z wpływem na środowisko oraz odpowiedzialnością względem pracowników.

Obowiązki ESG dla MŚP – dlaczego rynek nie czeka?

Chociaż w przepisach prawnych MŚP nie mają jeszcze obowiązku pełnej sprawozdawczości ESG, to rynek nie czeka na formalne regulacje. Duże firmy, które muszą wdrożyć pełne raportowanie ESG w ramach CSRD, coraz częściej przenoszą wymagania dotyczące ESG na swoich dostawców i kontrahentów. Oznacza to, że MŚP, nawet jeśli formalnie nie muszą raportować swoich działań ESG, będą musiały dostosować się do wymagań od swoich klientów.

Coraz więcej dużych firm wprowadza klauzule ESG do swoich umów, wymagając od kontrahentów, aby ci wdrożyli polityki zrównoważonego rozwoju i podjęli odpowiednie kroki w zakresie ochrony środowiska, zarządzania zasobami ludzkimi, a także przejrzystości działania. Jeśli MŚP nie będą w stanie spełniać tych wymogów, mogą stracić ważnych partnerów biznesowych, a tym samym zyskać przewagę konkurencyjną.

Rynek finansowy a ESG – nowe wymagania dla MŚP

Innym aspektem, który zmusza MŚP do adaptacji do wymogów ESG, są wymogi banków i funduszy inwestycyjnych. Instytucje finansowe coraz częściej uwzględniają ESG w procesie oceny ryzyka kredytowego. Banki oraz fundusze preferują udzielanie kredytów i inwestycji firmom, które spełniają określone standardy ESG. Dotyczy to zarówno spółek publicznych, jak i MŚP, które chcą uzyskać finansowanie lub pożyczki.

Zgodność z ESG otwiera również drzwi do korzystania z tzw. zielonych dofinansowań w ramach krajowych lub unijnych programów, które przyjmują formy bezzwrotnych dotacji lub preferencyjnych pożyczek.

Co MŚP mogą zrobić już teraz?

Choć formalne wymogi raportowania ESG zostały odłożone w czasie, MŚP mogą już teraz podjąć kilka kluczowych działań, które pozwolą im zyskać przewagę konkurencyjną, zarówno w oczach klientów, jak i partnerów finansowych:

1. Przyjęcie strategii ESG – MŚP mogą zacząć wprowadzać strategie ESG w swoich działaniach, choćby w zakresie ochrony środowiska, etyki w biznesie czy przestrzegania praw pracowników. Nawet bez formalnego obowiązku, wprowadzenie takiej polityki pozytywnie wpłynie na wizerunek firmy.
2. Działalność w obrębie odpowiedzialności społecznej – MŚP mogą także zacząć działać na rzecz społeczności lokalnych, realizować projekty CSR (społecznej odpowiedzialności biznesu) czy poprawiać warunki pracy swoich pracowników. Takie inicjatywy mogą zwiększyć pozytywny odbiór firmy w oczach klientów i partnerów.
3. Zbieranie kluczowych danych – Choć nie ma jeszcze obowiązku raportowania, MŚP powinny zacząć zbierać dane, które mogą okazać się niezbędne w przyszłości. Obejmuje to m.in. dane dotyczące emisji CO2, zużycia wody, energii, ale także dane na temat polityki zatrudnienia.

Skorzystaj z naszego doradztwa ESG i przygotuj swoją firmę

• Opracowanie strategii ESG: Zidentyfikujemy kluczowe obszary wpływu Twojej firmy na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny, tworząc plan działań zgodny z Twoimi celami biznesowymi.
• Przygotowanie do raportowania: Wesprzemy Cię w zbieraniu danych (np. emisji CO2, zużycia energii) i przygotowaniu raportów zgodnych z unijnymi standardami.
• Szkolenia dla zespołu: Wyposażymy Twoich pracowników w wiedzę i narzędzia niezbędne do skutecznego zarządzania procesami ESG.
• Certyfikaty i audyty: Pomożemy uzyskać certyfikaty, takie jak ISO 14001, oraz przeprowadzimy audyty ESG, zwiększając wiarygodność Twojej firmy.
• Dostosowanie do wymagań rynku: Przygotujemy Twoją firmę na oczekiwania dużych kontrahentów i instytucji finansowych, minimalizując ryzyko utraty kontraktów.

Zobacz więcej: ESG w Staniek&Partners

Podsumowanie – MŚP nie mogą pozwolić sobie na bierność

Choć dyrektywa „Stop the Clock” opóźnia część obowiązków raportowania ESG, to rynek nie czeka na zmiany legislacyjne. Duże firmy przenoszą swoje wymogi ESG na kontrahentów, zaś banki i fundusze coraz częściej wymagają spełnienia standardów ESG przy ocenie ryzyka kredytowego. Rosnąca presja rynku sprawia więc , że MŚP powinny już teraz rozpocząć przygotowania do implementacji zasad związanych ze zrównoważonym rozwojem.